
ایران و ایالات متحده توافق کردهاند که طی سه هفته آینده مذاکرات غیرمستقیمی را در عمان آغاز کنند. این تصمیم در پی تنشهای فزاینده در منطقه و نگرانیهای مربوط به برنامه هستهای ایران اتخاذ شده است.
تنشها میان ایران و آمریکا در ماههای اخیر افزایش یافته است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تهدید کرده است که در صورت عدم توافق هستهای جدید، اقدام نظامی علیه ایران انجام خواهد داد. وی در مصاحبهای اظهار داشت که در صورت عدم دستیابی به توافق، حملاتی بیسابقه علیه ایران صورت خواهد گرفت.
ایران نیز در واکنش به این تهدیدها، پیشنهاد مذاکرات مستقیم را رد کرده و اعلام کرده است که تنها در شرایطی حاضر به مذاکره مستقیم خواهد بود که فشارها و تهدیدهای نظامی متوقف شوند. با این حال، تهران تمایل خود را برای مذاکرات غیرمستقیم از طریق میانجیها اعلام کرده است.
عمان به عنوان یک میانجی بیطرف در منطقه، سابقهای طولانی در تسهیل مذاکرات بینالمللی دارد. این کشور در گذشته نیز میزبان مذاکرات غیرمستقیم بین ایران و آمریکا بوده است. در ماه مه ۲۰۲۳، گزارشهایی مبنی بر برگزاری مذاکرات غیرمستقیم بین مقامات آمریکایی و ایرانی در عمان منتشر شد که هدف آن کاهش تنشها و بررسی نگرانیهای هستهای بود.
موافقت ایران و آمریکا برای آغاز مذاکرات غیرمستقیم در عمان نشاندهنده تمایل دو طرف به کاهش تنشها و یافتن راهحلی دیپلماتیک برای مسائل موجود است. با این حال، تهدیدهای نظامی اخیر از سوی آمریکا و پاسخهای قاطع ایران نشان میدهد که فضای بیاعتمادی همچنان حاکم است. حضور نظامی گسترده آمریکا در منطقه و تهدید به اقدام نظامی، میتواند مذاکرات را تحتالشعاع قرار دهد و احتمال موفقیت آن را کاهش دهد.
از سوی دیگر، ایران با تأکید بر حق خود در برنامه به اصطلاح هستهای صلحآمیز و مخالفت با فشارهای خارجی، سعی در حفظ استقلال و حاکمیت خود دارد. این موضعگیریها میتواند مذاکرات را پیچیدهتر کرده و نیاز به دیپلماسی حساس و دقیق را افزایش دهد.
در مجموع، آغاز مذاکرات غیرمستقیم در عمان فرصتی برای کاهش تنشها و حرکت به سوی راهحلهای دیپلماتیک فراهم میکند. با این حال، موفقیت این مذاکرات به میزان انعطافپذیری و تمایل دو طرف به پذیرش مصالحه بستگی دارد.