تخلیه پایگاه التنف و تحرکات امنیتی در مثلث مرزی سوریه، عراق و اردن
به قلم:سێ بەر
گزارشهایی تأییدنشده از تخلیه پایگاه نظامی ایالات متحده در منطقه التنف، واقع در مثلث مرزی سوریه، عراق و اردن حکایت دارد؛ پایگاهی که طی سالهای گذشته یکی از مهمترین نقاط استقرار نیروهای آمریکایی در جنوب شرق سوریه بهشمار میرفت.
بر اساس اطلاعات ارائهشده از سوی منبعی که «مطلع و نزدیک به تحولات میدانی» توصیف شده، این تخلیه در چارچوب یک طرح امنیتی از پیش طراحیشده صورت گرفته است. با این حال، تاکنون هیچ تأیید رسمی از سوی ایالات متحده یا سایر طرفهای ذیربط منتشر نشده است.
اهمیت راهبردی التنف
پایگاه التنف بهدلیل موقعیت جغرافیایی ویژه خود و اشراف بر محور زمینی بغداد–دمشق، همواره جایگاهی راهبردی در معادلات امنیتی منطقه داشته است. این نقطه یکی از گلوگاههای اصلی در مسیر ارتباطی ایران، سوریه و لبنان محسوب میشود و در سالهای گذشته محل حضور نیروهای آمریکایی و گروههای همپیمان آنان بوده است.
هرگونه تغییر در وضعیت این پایگاه میتواند پیامدهای امنیتی قابلتوجهی برای سوریه و عراق بههمراه داشته باشد، بهویژه در استان الانبار عراق که هممرز با سوریه است.
ادعای شکلگیری ساختار جدید امنیتی
بهگفته منبع یادشده، هماهنگی اجرایی پروژه جدید از سوی ترکیه و قطر دنبال میشود و بریتانیا نقش هدایت و پشتیبانی غیرعلنی را برعهده دارد. در این چارچوب ادعا شده که این منطقه برای ایجاد مرکزی جهت سازماندهی و آموزش نیروهای مسلح با گرایش مذهبی سنی در نظر گرفته شده است.
در بخش دیگری از این گزارش ادعا میشود بخشی از فرماندهی ساختار در حال شکلگیری، متشکل از افراد وابسته به جریانهای بعثی و حامیان پیشین صدام حسین است و نام رغد صدام حسین نیز بهعنوان یکی از چهرههای سیاسی مرتبط مطرح شده است.
همچنین گفته میشود نشستی در تاریخ ۱۶ ژانویه ۲۰۲۶ در دمشق برگزار شده که نمایندگانی از چند کشور منطقهای و اروپایی در آن حضور داشتهاند. با این حال، هیچ سند یا بیانیه رسمی درباره چنین نشستی منتشر نشده است.
ارقام مطرحشده و سناریوهای احتمالی
بر اساس این روایت، حدود شش هزار نیرو در این منطقه تجمیع شدهاند و برنامهریزی برای افزایش این تعداد تا ۲۵ هزار نفر در دستور کار قرار دارد؛ هدفی که بهگفته منبع، میتواند در آینده به ورود به خاک عراق، بهویژه استان الانبار، منجر شود.
تحلیلگران امنیتی تأکید میکنند که در صورت صحت چنین تحرکاتی، سناریوهایی مانند بیثباتسازی، ایجاد شورش یا فشار سازمانیافته بر ساختار سیاسی عراق قابل تصور خواهد بود. با این حال، در غیاب شواهد مستقل و منابع چندگانه، این موارد در سطح ادعا باقی میماند.
ضرورت راستیآزمایی
با توجه به حساسیت ژئوپلیتیکی منطقه مثلث مرزی سوریه–عراق–اردن و سوابق پیچیده امنیتی آن، انتشار چنین گزارشهایی نیازمند بررسی دقیق، تطبیق با منابع مستقل و انتظار برای موضعگیری رسمی طرفهای درگیر است.
در حال حاضر، این گزارش صرفاً بر پایه اطلاعات یک منبع غیررسمی تنظیم شده و تا زمان تأیید از سوی منابع معتبر بینالمللی یا دولتهای ذیربط، باید با احتیاط تحلیل شود.