جنگ میان ایران و اسرائیل روز شنبه با حمله موشکی ایران به شهرهای دیمونا و عراد در جنوب اسرائیل وارد مرحلهای تازه و بهمراتب حساستر شد؛ مرحلهای که در آن، تأسیسات و مراکز مرتبط با برنامههای هستهای دو طرف بیش از گذشته به کانون درگیری بدل شدهاند. این حمله که به گفته رسانههای ایرانی در پاسخ به حمله به مجتمع غنیسازی نطنز انجام شد، یکی از مهمترین و پرمعناترین حلقههای زنجیره حملات متقابل در هفته چهارم جنگ به شمار میرود.
بر اساس این گزارش، یک موشک ایرانی به دیمونا، محل استقرار اصلیترین مرکز هستهای اسرائیل، و همچنین به شهر نزدیک آن، عراد، اصابت کرد. در نتیجه این حملات، دهها نفر زخمی شدند و خسارتهای قابلتوجهی به بار آمد. منابع امدادی اسرائیل شمار مجروحان را حدود ۱۰۰ نفر اعلام کردهاند. در میان مجروحان، یک پسر دهساله با جراحات شدید ناشی از ترکش در وضعیت بحرانی قرار دارد و چند نفر دیگر نیز وخیم گزارش شدهاند.
رسانه دولتی ایران این حمله را «پاسخی» به حملهای دانست که به گفته تهران، همان روز علیه مجتمع غنیسازی نطنز انجام شده بود. به این ترتیب، درگیری جاری اکنون آشکارا وارد مرحلهای شده که در آن، حمله به مراکز حساس هستهای یا اطراف آنها به بخشی از الگوی «ضربه در برابر ضربه» تبدیل شده است؛ الگویی که میتواند خطرات جنگ را به سطحی بسیار بالاتر برساند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد که سامانههای پدافند هوایی این کشور در جریان حمله فعال شدند، اما نتوانستند برخی از موشکها را رهگیری کنند؛ آن هم در شرایطی که به گفته یک سخنگوی نظامی اسرائیل، این موشکها از نوع «ویژه یا ناشناخته» نبودهاند. همین اعتراف، بار دیگر پرسشهایی را درباره میزان کارآمدی سپر دفاعی اسرائیل در برابر حملات موشکی سنگین مطرح کرده است. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، این شب را برای کشورش «دشوار» توصیف کرد و بار دیگر وعده داد که حملات علیه ایران ادامه خواهد یافت.
با این حال، آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرده که تاکنون هیچ نشانهای از آسیب به خود مرکز پژوهش هستهای «شیمون پرز نگو» در دیمونا دریافت نکرده و سطح غیرعادی تشعشعات نیز در منطقه ثبت نشده است. این نهاد بینالمللی گفته است وضعیت را از نزدیک زیر نظر دارد و رافائل گروسی، مدیرکل آژانس، خواستار «حداکثر خویشتنداری نظامی»، بهویژه در اطراف تأسیسات هستهای شده است.
گزارش الجزیره به نقل از خبرنگار خود در رامالله میگوید که در دیمونا دستکم سه محل جداگانه برای اصابت شناسایی شده است. یکی از ساختمانهای سهطبقه بهطور کامل فروریخته و چندین آتشسوزی نیز در پی حمله به وقوع پیوسته است. تصاویر تأییدشدهای که الجزیره منتشر کرده، اصابت موشک به شهر و سپس انفجاری بزرگ را نشان میدهد. در شهر عراد نیز که در نزدیکی مرکز هستهای قرار دارد، حمله مستقیم گزارش شده و آتشنشانی اسرائیل از خسارت گسترده در مرکز شهر خبر داده است. مقامهای آتشنشانی گفتهاند در هر دو شهر، موشکهای رهگیر شلیک شدند اما نتوانستند تهدیدها را منهدم کنند و در نتیجه، دو موشک بالستیک با کلاهکهایی به وزن چند صد کیلوگرم بهطور مستقیم به اهداف برخورد کردند. در پی این وضعیت، مدارس منطقه شورای ناحیهای رامات نگف برای روز بعد تعطیل شد.
این حملات در حالی انجام شد که ساعاتی پیش از آن، ارتش اسرائیل اعلام کرده بود به یک مرکز تحقیق و توسعه در دانشگاه «مالک اشتر» در تهران حمله کرده است؛ مرکزی که به ادعای اسرائیل، برای توسعه قطعات مربوط به سلاح هستهای و موشکهای بالستیک مورد استفاده قرار میگرفت. ارتش اسرائیل بار دیگر تأکید کرده بود که اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست پیدا کند. همزمان، ایران نیز اعلام کرده بود که آمریکا و اسرائیل صبح همان روز مجتمع غنیسازی نطنز را هدف قرار دادهاند، هرچند گفته شد که در آن حمله نیز نشت مواد رادیواکتیو رخ نداده است. یک مقام اسرائیلی که نامش فاش نشده، در گفتوگو با خبرگزاری آسوشیتدپرس مسئولیت حمله به نطنز را رد کرده، اما ارتش اسرائیل تاکنون در این باره بیانیه کاملی منتشر نکرده است.
اهمیت دیمونا در این میان بسیار فراتر از یک هدف نظامی معمولی است. این شهر از دهه ۱۹۵۰ به قلب برنامه هستهای اسرائیل تبدیل شد؛ برنامهای که با کمک فرانسه و در فضایی کاملاً محرمانه شکل گرفت. اسرائیل از اواخر دهه ۱۹۶۰ به عنوان کشوری که به احتمال زیاد به سلاح هستهای دست یافته شناخته میشود، هرچند همچنان سیاست «ابهام عمدی» را حفظ کرده و نه وجود این سلاحها را تأیید میکند و نه رد. این وضعیت بخشی از یک توافق نانوشته با واشنگتن بوده تا از آغاز آشکار یک مسابقه تسلیحاتی هستهای در منطقه جلوگیری شود. از همین رو، حمله موشکی ایران به نزدیکی دیمونا از نظر نمادین و راهبردی، یک تحول بسیار مهم در روند جنگ محسوب میشود.
مجموع این تحولات نشان میدهد که جنگ ایران و اسرائیل اکنون وارد مرحلهای بسیار خطرناکتر شده است؛ مرحلهای که در آن، حملات دیگر تنها متوجه پایگاههای نظامی یا نیروهای نیابتی نیست، بلکه به اطراف حساسترین مراکز هستهای دو طرف رسیده است. هرچند تاکنون از نشت مواد رادیواکتیو یا آسیب مستقیم به خود سایت هستهای دیمونا گزارشی منتشر نشده، اما همین جابهجایی سطح درگیری، خطر بروز یک بحران هستهای یا حادثهای با پیامدهای غیرقابل پیشبینی را بهطور جدی افزایش داده است. در چنین شرایطی، هشدار آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره ضرورت خویشتنداری نظامی، بیش از هر زمان دیگری معنای فوری و حیاتی پیدا کرده است.
اخبار روز