ارتش آمریکا میگوید در سومین دور از حملات خود طی یک هفته، حدود ۱۴۰ موضع نظامی را در ایران هدف قرار داده است. همزمان، سپاه پاسداران از بستهشدن تنگه هرمز و حمله به مواضع نظامی آمریکا در چند کشور منطقه خبر داده است؛ ادعاهایی که برخی از آنها هنوز بهطور مستقل تأیید نشدهاند.
فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد این حملات روز شنبه ۱۱ ژوئیه، برابر با ۲۰ تیر، در واکنش به هدف قرار گرفتن یک کشتی تجاری در تنگه هرمز انجام شده است.
بر اساس بیانیه سنتکام، هواپیماهای جنگنده مستقر در پایگاههای زمینی و ناوهای هواپیمابر، پهپادها و شناورهای نیروی دریایی آمریکا، مراکز موشکی و پهپادی، تأسیسات دریایی، انبارهای مهمات، شبکههای ارتباطی و مراکز نظارت ساحلی ایران را با مهمات هدایتشونده هدف قرار دادهاند.
سنتکام گفته است نیروهای آمریکایی طی سه شب بیش از ۳۰۰ موضع را در ایران هدف قرار دادهاند. هدف این عملیات، به گفته ارتش آمریکا، کاهش توان ایران برای حمله به کشتیهای تجاری و خدمه غیرنظامی در تنگه هرمز است.
مقامهای ایرانی هنوز ارزیابی جامعی از میزان خسارتهای واردشده در تازهترین حملات ارائه نکردهاند. رسانههای دولتی ایران از وقوع انفجار در استانهای هرمزگان، بوشهر، خوزستان، سیستانوبلوچستان و لرستان خبر دادهاند، اما آمار فوری و مستقلی از تلفات این دور از حملات منتشر نشده است.
وزارت بهداشت ایران پیشتر اعلام کرده بود دو دور نخست حملات آمریکا در هفته گذشته دستکم ۱۷ کشته و ۱۱۵ زخمی بر جای گذاشته است. مقامهای محلی همچنین گفته بودند حمله روز پنجشنبه به یک اسکله ماهیگیری در سیریک، در استان هرمزگان، سه ماهیگیر را کشته و ۱۵ نفر دیگر را زخمی کرده است. آمریکا درباره حمله به این اسکله اظهارنظر نکرده بود.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، پس از آغاز حملات در پیامی نوشت: «ایران انتخاب بدی کرد؛ حالا تاوان آن را میدهد.»
حمله به کشتی تجاری در تنگه هرمز
حملات تازه آمریکا پس از آن انجام شد که یک کشتی کانتینری با پرچم قبرس در نزدیکی سواحل عمان هدف قرار گرفت و دچار آتشسوزی و آسیب جدی در بخش موتورخانه شد.
سنتکام این کشتی را «اموی جیافاس گلکسی» معرفی کرده و سپاه پاسداران را مسئول حمله دانسته است. بر اساس گزارشها، خدمه کشتی پس از آتشسوزی آن را ترک کردند و یک خدمه غیرنظامی همچنان مفقود است.
مرکز عملیات تجارت دریایی بریتانیا گفته است کشتی در مسیری نزدیک به خط ساحلی عمان حرکت میکرد؛ مسیری که کشتیها برای دور ماندن از آبهای سرزمینی ایران از آن استفاده میکنند.
سپاه پاسداران در مقابل گفت چند کشتی از مسیر تعیینشده از سوی ایران خارج شده و به هشدارها برای اصلاح مسیر توجه نکرده بودند. به گفته سپاه، یکی از این کشتیها با «شلیک اخطار» هدف قرار گرفت و متوقف شد.
سپاه همچنین مدعی شده است یک کشتی دیگر را در تنگه هرمز هدف قرار داده و از حرکت بازداشته است. این ادعا تاکنون بهطور مستقل تأیید نشده است.
سپاه: تنگه هرمز بسته شده است
سپاه پاسداران اعلام کرده است تنگه هرمز تا زمان «پایان مداخله آمریکا در منطقه» بسته خواهد ماند و کشتیها تنها در مسیرهایی که ایران تعیین میکند اجازه عبور خواهند داشت.
با این حال، فرماندهی مرکزی آمریکا گفته است رفتوآمد کشتیهای تجاری در این آبراه همچنان ادامه دارد. از این رو، بستهشدن کامل تنگه هرمز بهطور مستقل تأیید نشده است.
تنگه هرمز پیش از آغاز جنگ محل عبور حدود یکپنجم نفت و گاز طبیعی مایع مبادلهشده در جهان بود. کاهش رفتوآمد کشتیها از این مسیر در ماههای گذشته به افزایش قیمت انرژی و نگرانیها درباره پیامدهای اقتصادی جنگ دامن زده است.
حملات ایران به مواضع آمریکا در منطقه
سپاه پاسداران در واکنش به حملات آمریکا مدعی شده است چند مرکز نظامی و لجستیکی آمریکا را در اردن، کویت، عمان و قطر هدف موشکها و پهپادهای خود قرار داده است.
سپاه گفته یک مرکز فرماندهی و آشیانه پهپادها در اردن، یک مرکز راداری آمریکا در کویت، تأسیسات پشتیبانی و سوخترسانی ناوهای آمریکایی در عمان و یک مرکز تعمیر جنگندهها و مرکز فرماندهی در قطر هدف قرار گرفتهاند.
میزان خسارت احتمالی این حملات هنوز بهطور مستقل مشخص نشده است. مقامهای آمریکایی نیز درباره ادعاهای سپاه گزارش جامعی منتشر نکردهاند.
امارات متحده عربی اعلام کرده است سامانههای پدافند هوایی این کشور با موشکها و پهپادهای پرتابشده از ایران درگیر شدهاند. در بحرین آژیرهای هشدار به صدا درآمد و مقامهای کویت نیز از رهگیری پرتابههای ورودی خبر دادند.
در قطر نیز صدای چند انفجار شنیده شد و ارتش این کشور اعلام کرد حملات ورودی ایران را رهگیری کرده است. هنوز گزارشی درباره تلفات احتمالی این حملات منتشر نشده است.
فروپاشی توافق موقت و ادامه مذاکرات عمان
تبادل حملات تازه، توافق موقتی را که در اواخر ماه ژوئن برای توقف درگیریها و ازسرگیری مذاکرات میان تهران و واشینگتن شکل گرفته بود، در معرض فروپاشی قرار داده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، پس از حمله به سه کشتی تجاری در هفته گذشته گفت توافق موقت با ایران «تمام شده است»، هرچند مقامهای آمریکایی همچنان احتمال ادامه مذاکرات را منتفی ندانستهاند.
آمریکا از ایران خواسته است حمله به کشتیها را متوقف کند، همه مسیرهای تنگه هرمز را بدون دریافت عوارض باز نگه دارد و امنیت کشتیرانی بینالمللی را تضمین کند. ایران در مقابل، واشینگتن را به نقض توافق و بازگرداندن محدودیتهای فروش نفت متهم کرده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، و بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، روز شنبه درباره سازوکارهای احتمالی برای عبور امن کشتیها از تنگه هرمز گفتوگو کردند.
عمان اعلام کرده است مذاکرات در سطوح سیاسی و فنی ادامه خواهد یافت، اما ایران تاکنون با درخواست آمریکا برای بازکردن بدون قیدوشرط همه مسیرهای تنگه موافقت نکرده است.
جنگ میان ایران و آمریکا و اسرائیل از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد؛ حملاتی که در جریان آن علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، کشته شد. ایران نیز در پاسخ، اسرائیل و پایگاهها و تأسیسات آمریکا در چند کشور منطقه را هدف قرار داد.
تشدید دوباره حملات و گسترش آن به کشورهای بیشتری در خلیج فارس، نگرانیها درباره خارجشدن جنگ از کنترل، افزایش تلفات غیرنظامیان و اختلال گستردهتر در بازار جهانی انرژی را افزایش داده است