کوردانه: محمدرضا اسکندری: دونالد ترامپ پس از چند روز تهدید به حمله گسترده علیه ایران، ناگهان اعلام کرد که عملیات نظامی را به شرط دستیابی سریع به توافق متوقف کرده است. او مدعی شد ایران و چند کشور منطقه خواستار فرصت برای مذاکره شدهاند.
در مقابل، رسانههای وابسته به سپاه توقف حمله را نتیجه «تهدید معتبر ایران» دانسته و آن را عقبنشینی آمریکا در برابر قدرت نظامی جمهوری اسلامی معرفی کردند.
اما کدام روایت به واقعیت نزدیکتر است؟
ترامپ میکوشد تصمیم خود را نشانه قدرت و انساندوستی جلوه دهد؛ گویی آمریکا کاملاً آماده حمله بوده، اما او برای فراهمکردن فرصت توافق، فرمان توقف داده است. در این روایت، خبری از هزینههای جنگ، خطر حمله به پایگاههای آمریکا، محدودیتهای نظامی، فشار کشورهای منطقه و نگرانی از گسترش درگیری نیست.
جمهوری اسلامی نیز تنها بخشی از واقعیت را بازگو میکند. تهدید ایران و توان واردکردن خسارت به نیروها و منافع آمریکا بدون تردید در محاسبات واشنگتن مؤثر بوده است؛ اما معرفی آن بهعنوان تنها علت توقف حمله، چیزی جز تبلیغات سیاسی نیست.
رسانهای که میگوید «طبل آمریکا توخالی بود»، توضیح نمیدهد که اگر تهدید آمریکا بیاعتبار بود، چگونه این کشور چندین شب حمله نظامی انجام داد و خسارتهای سنگینی به ایران وارد کرد.
از سوی دیگر، ترامپ نیز مدرکی ارائه نکرده است که نشان دهد جمهوری اسلامی مستقیماً از او خواسته حمله را متوقف کند. احتمالاً پیامها و مذاکراتی از طریق کشورهای واسطه انجام شده است، اما ترامپ این تماسها را بهگونهای روایت میکند که گویی تهران برای جلوگیری از حمله به او التماس کرده است.
واقعیت این است که هر دو طرف بخشی از حقیقت را میگویند و بخش مهمتری را پنهان میکنند.
ترامپ محدودیتها و هزینههای آمریکا را پنهان میکند و جمهوری اسلامی خسارتها، ضعفها و نیاز خود به توقف جنگ را.
توقف حمله نه پیروزی کامل جمهوری اسلامی بود و نه بخشش سخاوتمندانه ترامپ. این تصمیم نتیجه مجموعهای از عوامل بود: خطر پاسخ ایران، هزینههای نظامی آمریکا، فشار کشورهای منطقه، بحران تنگه هرمز، افزایش قیمت انرژی و نگرانی از تبدیلشدن جنگ به بحرانی طولانی و مهارنشدنی.
ترامپ عقبنشینی تاکتیکی خود را «فرصت برای توافق» مینامد و جمهوری اسلامی همان عقبنشینی را «پیروزی تاریخی» معرفی میکند.
در جنگ روایتها، هر دو طرف دروغ میگویند؛ نه لزوماً با بیان یک دروغ کامل، بلکه با حذف آن بخش از حقیقت که به سودشان نیست.
