همزمان با اعدام عارف خوشکار، زندانی سیاسی و از بازداشتشدگان اعتراضات سراسری سال ۱۴۰۱، گزارشهای حقوق بشری از اجرای حکم اعدام دستکم ده زندانی دیگر در زندانهای قزلحصار کرج، خرمآباد، ساری و الیگودرز خبر میدهند. به این ترتیب، تنها در سحرگاه چهارشنبه ۲۴ تیرماه، دستکم ۱۱ زندانی در چهار زندان ایران اعدام شدند.
بر اساس گزارش خبرگزاری هرانا، مهدی شهریسوند، ۲۹ ساله، و علیرضا بارانی، ۳۰ ساله، سحرگاه چهارشنبه در زندان خرمآباد اعدام شدند. این دو زندانی حدود دو سال پیش در یک پرونده مشترک با اتهامهای مرتبط با مواد مخدر بازداشت و پس از محاکمه در دادگاه انقلاب به اعدام محکوم شده بودند.
در همان روز، حکم اعدام چهار زندانی دیگر نیز در زندانهای ساری و الیگودرز اجرا شد.
هویت سه زندانی اعدامشده در زندان ساری، فردوس معماری، ۴۷ ساله و پدر دو فرزند، شاهین صدر، ۳۷ ساله، و سعید آرمند، ۳۵ ساله، اعلام شده است. زندانی اعدامشده در زندان الیگودرز نیز کریم میرزایی، ۲۷ ساله و اهل این شهر، معرفی شده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، فردوس معماری دو سال پیش به اتهام حمل ۱۷ کیلوگرم هروئین بازداشت و از سوی دادگاه انقلاب به اعدام محکوم شده بود. شاهین صدر و سعید آرمند نیز حدود چهار سال پیش در یک پرونده مشترک مرتبط با مواد مخدر بازداشت و به مجازات اعدام محکوم شده بودند.
کریم میرزایی نیز که هنگام بازداشت ۲۲ سال داشت، به اتهام قتل در جریان یک درگیری با انگیزه ناموسی به قصاص نفس محکوم شده بود.
اعدام پنج زندانی در قزلحصار
در زندان قزلحصار کرج نیز، علاوه بر عارف خوشکار، حکم اعدام چهار زندانی دیگر اجرا شد. هرانا هویت یکی از این زندانیان را عباس نثاری اعلام کرده است.
اطلاعات منتشرشده درباره پرونده این چهار زندانی نشان میدهد که آنان پیشتر در پروندههایی جداگانه با اتهام قتل محاکمه و به قصاص نفس محکوم شده بودند. تاکنون جزئیات بیشتری درباره هویت و پرونده سه زندانی دیگر منتشر نشده است.
به این ترتیب، در سحرگاه چهارشنبه، پنج زندانی در قزلحصار کرج، دو زندانی در خرمآباد، سه زندانی در ساری و یک زندانی در الیگودرز اعدام شدند.
بخش بزرگی از احکام اجراشده به پروندههای مرتبط با مواد مخدر، قتل و قصاص مربوط بوده است؛ اتهامهایی که در سالهای اخیر سهم قابل توجهی از اعدامهای انجامشده در ایران را به خود اختصاص دادهاند.
اجرای احکام بدون اطلاعرسانی رسمی
تا زمان انتشار گزارشهای منابع حقوق بشری، اجرای حکم اعدام بیشتر این زندانیان از سوی مسئولان زندانها، قوه قضاییه یا دیگر نهادهای رسمی جمهوری اسلامی اعلام نشده بود.
عدم اطلاعرسانی رسمی درباره اعدامها، بهویژه در پروندههای مرتبط با مواد مخدر و قصاص، یکی از الگوهای تکرارشونده در ایران است. در بسیاری از موارد، خبر اجرای احکام تنها از طریق خانوادهها، منابع محلی و سازمانهای حقوق بشری منتشر میشود؛ موضوعی که دستیابی به آمار دقیق و بررسی ابعاد واقعی موج اعدامها را دشوار میکند.
این اعدامها در شرایطی انجام شدهاند که جمهوری اسلامی طی ماههای اخیر، همزمان با جنگ، گسترش بحرانهای اقتصادی و اجتماعی و افزایش نارضایتیهای عمومی، اجرای مجازات مرگ را شدت بخشیده است.
اعدام عارف خوشکار در کنار ده زندانی دیگر در یک روز نشان میدهد که ماشین اعدام جمهوری اسلامی نهتنها علیه زندانیان سیاسی و معترضان، بلکه علیه متهمان پروندههای مواد مخدر و محکومان به قصاص نیز با شتاب ادامه دارد.
افزایش چشمگیر شمار اعدامها
بر اساس گزارش سالانه مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، در سال ۱۴۰۴ دستکم دو هزار و ۴۸۸ نفر، از جمله ۶۳ زن و دو کودکمجرم، در ایران اعدام شدند. حکم اعدام ۱۳ نفر نیز در ملأعام اجرا شد.
در همین دوره، دستکم ۱۳۰ نفر دیگر، از جمله ده زن و یک فرد که هنگام ارتکاب جرم کمتر از ۱۸ سال داشت، به مجازات اعدام محکوم شدند.
اجرای دستکم ۱۱ حکم اعدام در سحرگاه یک روز، بار دیگر نشان میدهد که جمهوری اسلامی از مجازات مرگ بهعنوان ابزاری برای ارعاب عمومی، کنترل اجتماعی و نمایش اقتدار استفاده میکند.
در شرایطی که توجه افکار عمومی به جنگ، بحرانهای اقتصادی و تحولات روزانه معطوف شده است، اعدامهای گروهی و کمخبر در زندانهای ایران ادامه دارد و جان شمار دیگری از زندانیان محکوم به اعدام نیز در معرض خطر قرار گرفته است.