بازنشستگان تأمین اجتماعی روز یکشنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۵ در شوش، اهواز و تهران بار دیگر به خیابان آمدند؛ اعتراضی که دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک مطالبه صنفی دانست. «یکشنبههای اعتراضی» بازنشستگان اکنون به صحنهای آشکار علیه فقر، گرانی، تبعیض، فساد، سرکوب و سیاستهای جنگطلبانه حکومت تبدیل شده است.
به گزارش کانال تلگرام «منشور آزادی، رفاه، برابری»، معترضان علیه تورم افسارگسیخته، مستمریهای ناچیز، کالایی شدن درمان و آموزش، غارت منابع عمومی و جنگافروزی شعار دادند. پیام اعتراضها روشن بود: حکومتی که میلیاردها دلار صرف جنگ، سرکوب و نهادهای نظامی میکند، بازنشستگان را با سفرههای خالی، درمان ناکافی و حقوقی بیارزش رها کرده است.
در شوش، بازنشستگان در گرمای بالای ۵۰ درجه تجمع و راهپیمایی کردند و فریاد زدند: «ظلم و ستم کافیه، سفره ما خالیه»، «جنگافروزی کافیه، سفره ما خالیه»، «تورم، گرانی، نه به جنگ و ویرانی»، «تجمع، اعتراض، حق مسلم ماست» و «خیابان، خیابان، سنگر زحمتکشان».
این شعارها نشان میدهد اعتراض بازنشستگان دیگر در چهارچوب افزایش مستمری یا اصلاح بیمه محدود نمانده است. آنان مستقیماً ساختار سیاسی و اقتصادی حاکم را هدف گرفتهاند؛ ساختاری که هزینههای زندگی را دلاری کرده، اما حقوق میلیونها بازنشسته را ریالی نگه داشته است. شعارهای «هزینهها دلاریه، حقوق ما ریالیه»، «مدعی عدالت، تا کی دروغ به ملت» و «یخچال بازنشسته، خالیتر از گذشته» تصویری عریان از نتیجه سیاستهای حکومت ارائه میدهد: فقر عمومی در کنار ثروت و قدرت نهادهای حکومتی.
در اهواز نیز بازنشستگان مقابل ساختمان سازمان تأمین اجتماعی تجمع کردند. فراخوان آنان با این جمله آغاز شده بود: «خیابان سنگر است؛ مبارزه تا تحقق مطالبات ادامه دارد.» در این فراخوان، رفاه و آزادی دو مطالبه جداییناپذیر اعلام شده بود؛ تأکیدی بر اینکه بدون حق اعتراض، اعتصاب و تشکل مستقل، هیچ مطالبه معیشتی پایداری محقق نخواهد شد.
بازنشستگان اهواز خواستار افزایش واقعی دستمزدها و مستمریها، مهار تورم، تثبیت قیمت کالاهای اساسی، ایجاد فرصتهای شغلی، درمان و آموزش رایگان، حق اعتصاب، آزادی تشکلهای مستقل و پایان دادن به بازداشت معترضان شدند. آنان همچنین پایان فضای امنیتی، مقابله با فساد، توقف غارت منابع عمومی، رفع تبعیض و توزیع عادلانه ثروت را مطالبه کردند.
شعار پایانی فراخوان آنان، عصاره خشم انباشته نسلی بود که سالها کار کرده اما اکنون برای ابتداییترین حقوق خود ناچار است به خیابان بیاید: «نابود باد بندگی، زنده باد زندگی!»
در تهران نیز گروهی از بازنشستگان مقابل ساختمان تأمین اجتماعی تجمع کردند. هرچند جزئیات دقیقی از شمار شرکتکنندگان یا شعارهای آنان منتشر نشده، اما همزمانی اعتراضها در چند شهر نشان میدهد «یکشنبههای اعتراضی» همچنان زنده است و فشارهای امنیتی نتوانسته این حرکت را خاموش کند.
در هفتههای گذشته نیز تجمعهایی در تهران، شوش، رشت، اهواز، کرمانشاه و گیلان برگزار شده بود. محور ثابت این اعتراضها، مستمریهای زیر خط فقر، بدهی سنگین دولت به سازمان تأمین اجتماعی، درمان ناکافی، غارت صندوقهای بازنشستگی و دخالت حکومت در منابع متعلق به کارگران و بازنشستگان بوده است.
اما اعتراضات اخیر یک پیام سیاسی روشن نیز دارد: بازنشستگان حاضر نیستند هزینه جنگ، فساد، ناکارآمدی و سیاستهای ویرانگر حکومت را از سفره خود بپردازند. شعارهای ضد جنگ در کنار مطالبات معیشتی نشان میدهد آنان رابطه میان فقر داخلی و ماجراجوییهای نظامی را بهخوبی میبینند.
حکومت از بازنشستگان میخواهد با حقوق ناچیز، تورم سنگین، داروهای گران، درمان ناقص و سفرههای خالی سکوت کنند؛ در حالی که منابع کشور صرف دستگاههای نظامی، تبلیغاتی و امنیتی میشود. پاسخ بازنشستگان اما روشن است: خیابان را ترک نمیکنیم.
در اعتراضات ۲۸ تیر، سفره خالی، حقوق ریالی، هزینههای دلاری، درمان کالایی، فساد و جنگ، اجزای یک بحران واحد بودند؛ بحران حکومتی که زندگی اکثریت مردم را هر روز فقیرتر، ناامنتر و نابرابرتر میکند.