دولت باغچه‌لی، رهبر حزب راست‌گرای ملی‌گرای حرکت ملی ترکیه (MHP)، بار دیگر خواستار واگذاری مسئولیت «هماهنگی سیاسی‌شدن روند صلح» به عبدالله اوجالان شد و تأکید کرد که این جایگاه حق رهبر زندانی پ.ک.ک است. او معتقد است چنین اقدامی می‌تواند به تکمیل روند انحلال ساختار مسلحانه پ.ک.ک، کنارگذاشتن سلاح و انتقال منازعه به عرصه سیاست کمک کند. این موضع‌گیری در حالی مطرح می‌شود که تعیین جایگاه قانونی اوجالان و چگونگی مشارکت او در روند صلح همچنان از مسائل مورد بحث در ترکیه است.
به گزارش کوردانه به نقل از خبرگزاری آناتولی و رسانه‌های ترکیه، دولت باغچه‌لی، رهبر حزب حرکت ملی ترکیه (MHP)، روز شنبه ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶، در حاشیه مراسم افتتاح بیست‌وچهارمین دوره آموزشی «مدرسه سیاست و رهبری» این حزب در آنکارا، درباره روند صلح میان دولت ترکیه و حزب کارگران کوردستان (پ.ک.ک) و نقش عبدالله اوجالان در پیشبرد این روند اظهارنظر کرد.
باغچه‌لی در پاسخ به پرسش خبرنگاران اعلام کرد که سیاست موسوم به «ترکیه بدون تروریسم» به سیاست رسمی دولت تبدیل شده و این روند در حوزه‌های اجرایی، قانون‌گذاری و قضایی در حال پیگیری است.
او تأکید کرد که ترکیه در مسیر کنونی پیشرفت قابل‌توجهی داشته و نباید اجازه داد اختلاف‌نظرها و اظهارات تحریک‌آمیز، کشور را بار دیگر به سوی تنش و درگیری سوق دهد.
رهبر حزب حرکت ملی در بخش مهمی از سخنان خود، با اشاره به ضرورت تشکیل نهادهای پیش‌بینی‌شده در چارچوب قانونی روند صلح، خواستار سپردن مسئولیت به افرادی شد که آمادگی مشارکت در پیشبرد این روند را دارند.
باغچه‌لی در این زمینه گفت:
«یکی از این مسئولیت‌ها، هماهنگی سیاسی‌شدن در روند صلح است. این مسئولیت حق فردی است که در امرالی به سر می‌برد.»
منظور او از «فردی که در امرالی به سر می‌برد»، عبدالله اوجالان، بنیان‌گذار و رهبر زندانی حزب کارگران کوردستان است که از سال ۱۹۹۹ در زندان جزیره امرالی نگهداری می‌شود.
باغچه‌لی در ادامه توضیح داد که واگذاری چنین جایگاهی به اوجالان می‌تواند به تکمیل روند پایان فعالیت مسلحانه، کنارگذاشتن سلاح و حمایت اجتماعی از سیاست کنونی دولت ترکیه کمک کند.
این سخنان به معنای طرح دوباره پیشنهاد اعطای مسئولیتی مشخص به اوجالان در روند گذار از مبارزه مسلحانه به فعالیت سیاسی است؛ با این حال، در گزارش‌های منتشرشده از این نشست، تصمیم رسمی درباره انتصاب اوجالان یا تعیین اختیارات قانونی چنین مسئولیتی اعلام نشده است.
تأکید بر بیانیه‌های ۲۷ فوریه اوجالان
باغچه‌لی در سخنان خود به مواضع عبدالله اوجالان در ۲۷ فوریه ۲۰۲۵ و ۲۷ فوریه ۲۰۲۶ اشاره کرد و این مواضع را منسجم و ارزشمند توصیف کرد.
عبدالله اوجالان در ۲۷ فوریه ۲۰۲۵، طی پیامی که از زندان امرالی منتشر شد، از پ.ک.ک خواست کنگره خود را تشکیل دهد، به مبارزه مسلحانه پایان دهد و ساختار سازمانی خود را منحل کند.
در پی این فراخوان، پ.ک.ک در ماه مه ۲۰۲۵ اعلام کرد که تصمیم به انحلال سازمانی و پایان مبارزه مسلحانه گرفته است.
با این حال، اجرای کامل روند خلع سلاح، تعیین وضعیت اعضای این سازمان و فراهم‌کردن شرایط فعالیت سیاسی آنان همچنان از مسائل اساسی روند صلح باقی مانده است.
اوجالان همچنین در پیام ۲۷ فوریه ۲۰۲۶، هم‌زمان با نخستین سالگرد فراخوان خود، بر ضرورت گذار از دوره خشونت و درگیری به مرحله تازه‌ای از سیاست دموکراتیک، توافق و ادغام اجتماعی تأکید کرده بود.
باغچه‌لی با اشاره به این مواضع، خواستار حمایت جامعه از ادامه روند کنونی شد.
قانون خلع سلاح و مسئله جایگاه اوجالان
اظهارات تازه باغچه‌لی در شرایطی مطرح می‌شود که پارلمان ترکیه در ۱۰ اوت ۲۰۲۶ قانونی مرتبط با روند انحلال پ.ک.ک، خلع سلاح و بازگشت اعضای واجد شرایط این سازمان به زندگی غیرنظامی تصویب کرده است.
این قانون با ۴۶۸ رأی موافق و ۸۸ رأی مخالف به تصویب رسید و برای بخشی از اعضای پ.ک.ک امکان برخورداری از تسهیلات حقوقی و قضایی را، تحت شرایط مشخص، پیش‌بینی می‌کند.
اجرای مقررات اصلی این قانون به تأیید انحلال و خلع سلاح کامل پ.ک.ک از سوی نهادهای مسئول ترکیه وابسته است.
با وجود تصویب این قانون، موضوع جایگاه حقوقی عبدالله اوجالان و مشارکت رسمی او در سازوکارهای روند صلح همچنان به‌طور کامل حل نشده است.
در قانون یادشده، مسئولیت مشخصی با عنوان «هماهنگ‌کننده سیاسی‌شدن روند صلح» برای اوجالان تعیین نشده است.
از این رو، سخنان باغچه‌لی را باید تأکیدی سیاسی بر ضرورت تعریف چنین جایگاهی دانست، نه اعلام یک تصمیم حقوقی یا اجرایی نهایی.
باغچه‌لی: بازگشتی از روند کنونی وجود ندارد
رهبر حزب حرکت ملی ترکیه در بخش دیگری از سخنان خود اعلام کرد که سیاست موسوم به «ترکیه بدون تروریسم» به مرحله‌ای رسیده که بازگشت از آن امکان‌پذیر نیست.
او گفت:
«در مبارزه با تروریسم بازگشتی وجود ندارد و پذیرش عقب‌گرد نیز ممکن نیست. به همین دلیل، همه کسانی که این کشور را دوست دارند باید با روحیه برادری رفتار کنند.»
باغچه‌لی همچنین خواستار پرهیز از اظهارات و اقداماتی شد که ممکن است جامعه ترکیه را بار دیگر به سوی اختلاف، جدایی و درگیری سوق دهد.
او تأکید کرد که نهادهای مربوط به اجرای قانون باید تشکیل شوند و مسئولیت‌های لازم به افراد و طرف‌هایی که در این روند مشارکت می‌کنند، سپرده شود.
حمایت از اردوغان و تأکید بر ادامه روند صلح
باغچه‌لی در ادامه سخنان خود اعلام کرد که رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، با همکاری مجلس و با اراده‌ای جدی روند کنونی را دنبال می‌کند.
او ابراز امیدواری کرد که ادامه این سیاست بتواند به پایان درگیری‌های مسلحانه، تقویت ثبات داخلی و افزایش جایگاه منطقه‌ای ترکیه کمک کند.
رهبر حزب حرکت ملی همچنین بر پایبندی حزبش به مواضع اعلام‌شده درباره روند صلح تأکید کرد و گفت:
«ما به‌عنوان حزب حرکت ملی بر سر سخن خود ایستاده‌ایم. هر آنچه گفته‌ایم، همچنان از آن دفاع می‌کنیم و بازگشتی نیز وجود ندارد.»
از پیشنهاد سیاسی تا تصمیم عملی
طرح مسئولیت «هماهنگی سیاسی‌شدن روند صلح» برای عبدالله اوجالان از سوی رهبر حزب حرکت ملی، با توجه به مواضع تاریخی این حزب در قبال پ.ک.ک، تحولی قابل‌توجه در فضای سیاسی ترکیه محسوب می‌شود.
با این حال، باید میان پیشنهاد سیاسی باغچه‌لی و تصمیم رسمی نهادهای دولتی تمایز قائل شد.
تا زمان انتشار این خبر، در گزارش‌های بررسی‌شده، اعلام رسمی درباره انتصاب اوجالان به چنین مسئولیتی یا تعیین حدود اختیارات او وجود ندارد.
همچنین موضوع آزادی اوجالان، تغییر شرایط زندان او و تضمین مشارکت سیاسی اعضای پیشین پ.ک.ک، از جمله مسائل حل‌نشده در روند کنونی به شمار می‌روند.
در نتیجه، اهمیت سخنان تازه باغچه‌لی بیش از آنکه در اعلام یک تصمیم اجرایی باشد، در تأکید دوباره بر ضرورت به‌رسمیت‌شناختن نقش سیاسی عبدالله اوجالان در پیشبرد روند صلح و انتقال منازعه از عرصه مسلحانه به حوزه سیاست است.
کوردانه