از اعلام اسامی ۹ مبارز روژهلاتی در اطلاعیه نخست تا انتشار فهرست ۱۵ جان‌باخته ماکویی؛ چرا سرنوشت این افراد سال‌ها از خانواده‌هایشان پنهان مانده است؟ خانواده‌ها هنوز حق دارند بدانند فرزندانشان چه زمانی و چگونه جان باخته‌اند و چرا در تمام این سال‌ها حقیقت از آنان دریغ شده است.
در روزهای گذشته، انتشار دو اطلاعیه جداگانه از سوی مرکز اطلاع‌رسانی و مطبوعاتی نیروهای مدافع خلق (ه‌پ‌گ)، درباره اعلام اسامی شماری از مبارزان جان‌باخته روژهلات کوردستان، پرسش‌های جدی و قابل تأملی را در میان فعالان سیاسی، فرهنگی و هنری، شخصیت‌های اجتماعی و به‌ویژه خانواده‌های جان‌باختگان برانگیخته است.
در اطلاعیه نخست، این مرکز اسامی ۹ گریلا از روژهلات کوردستان را اعلام کرد که به گفته این نهاد، در سال‌های گذشته و در جریان مبارزه جان باخته بودند، اما خبر جان‌باختن آنان به‌صورت رسمی اعلام نشده بود منتشر شد.
چند روز بعد نیز ه‌پ‌گ در اطلاعیه دیگری، اسامی ۱۵ مبارز اهل ماکو را اعلام کرد که به گفته این مرکز، در مقاطع مختلف مبارزه جان باخته‌اند.
انتشار این دو اطلاعیه، در مجموع نام ۲۴ مبارز روژهلاتی را مطرح کرده است که خبر جان‌باختن آنان پیش‌تر به‌صورت رسمی اعلام نشده بود.
پرسش اصلی این است: چرا پ‌ک‌ک و نهادهای وابسته به آن، سال‌ها از اعلام رسمی نام و سرنوشت شماری از مبارزان روژهلات خودداری کرده‌اند و اکنون، پس از گذشت سال‌های طولانی، اسامی آنان را منتشر می‌کنند؟
در واکنش به این پرسش‌ها، برخی از هواداران تشکیلاتی پ‌ک‌ک، مدعی شده‌اند که تشکیلات از سرنوشت این افراد اطلاع نداشته و نمی‌دانسته است که آنان در جریان درگیری‌ها جان باخته‌اند یا به اسارت درآمده‌اند. اما این توضیح، به‌جای پاسخ‌گویی به پرسش‌های خانواده‌ها، پرسش‌های تازه‌ای ایجاد می‌کند.
اگر تشکیلات در زمان وقوع حوادث از سرنوشت این افراد اطلاع نداشته است، چگونه اکنون، پس از گذشت نزدیک به بیست سال، به اطلاعات مربوط به آنان دست یافته و توانسته است اسامی‌شان را اعلام کند؟ این اطلاعات از کجا به دست آمده است؟ چرا در تمام این سال‌ها برای روشن‌شدن سرنوشت این افراد و اطلاع‌رسانی به خانواده‌هایشان اقدام مؤثری صورت نگرفته است؟
مسئله فقط اعلام نام چند جان‌باخته نیست؛ مسئله، حق خانواده‌هایی است که سال‌ها در انتظار بازگشت فرزندان خود مانده‌اند.
خانواده‌ها هنوز نمی‌دانند فرزندانشان زنده‌اند یا جان باخته‌اند
نگرانی جدی‌تر این است که حتی امروز نیز خانواده‌هایی وجود دارند که برای یافتن فرزندان خود به نهادها و تشکیلات سیاسی مراجعه می‌کنند، اما پاسخ روشنی دریافت نمی‌کنند.
این خانواده‌ها حق دارند بدانند فرزندانشان در اختیار تشکیلات هستند یا نه؛ آیا زنده‌اند، در زندان به سر می‌برند، به اسارت درآمده‌اند یا در جریان درگیری‌ها جان باخته‌اند؟
چرا باید مادری یا پدری پس از گذشت سال‌ها همچنان در وضعیت بلاتکلیفی زندگی کند؟ چرا خانواده‌ای که فرزند خود را در راه یک آرمان سیاسی از دست داده یا از سرنوشت او بی‌خبر مانده است، باید برای دریافت ابتدایی‌ترین اطلاعات، سال‌ها منتظر بماند؟
هیچ آرمان سیاسی و هیچ مصلحت تشکیلاتی نمی‌تواند حق خانواده‌ها برای دانستن سرنوشت عزیزانشان را نادیده بگیرد.
آیا اعلام جان‌باختگان نیز تابع مصلحت تشکیلاتی است؟
یکی از مشکلات جدی در مناسبات برخی تشکیلات سیاسی کوردستان، قرارگرفتن ملاحظات سازمانی و منافع تشکیلاتی در جایگاهی بالاتر از حقوق فردی و انسانی است.
اگر اعلام نام و سرنوشت جان‌باختگان به زمان‌بندی، تصمیمات داخلی یا ملاحظات سیاسی تشکیلات وابسته باشد، این پرسش مطرح می‌شود که آیا حتی مرگ انسان‌ها نیز باید تابع تصمیمات سازمانی باشد؟
جان‌باختگان، دارایی هیچ حزب و سازمانی نیستند. آنان انسان‌هایی با خانواده، گذشته، آرزوها و زندگی شخصی بوده‌اند. خانواده‌هایشان نیز حق دارند از حقیقت آگاه شوند و در زمان مناسب برای عزیزان خود سوگواری کنند.
نام‌گذاری افراد به‌عنوان جان‌باخته پس از گذشت سال‌ها، بدون توضیح درباره زمان، مکان و شرایط مرگ آنان، نمی‌تواند جایگزین پاسخ‌گویی شفاف شود.
البته ممکن است در شرایط جنگی و مخفی‌کاری نظامی، تشخیص قطعی سرنوشت افراد دشوار باشد. اما در چنین شرایطی نیز راه‌حل روشن است: فرد باید تا زمان مشخص‌شدن سرنوشتش به‌عنوان مفقود اعلام شود، نه اینکه سال‌ها بدون هیچ اطلاع‌رسانی روشنی در وضعیت نامعلوم باقی بماند.
مسئولیت تشکیلات سیاسی در برابر خانواده‌ها چیست؟
انتظار می‌رود پ‌ک‌ک و نهادهای وابسته به آن، درباره اسامی اعلام‌شده در هر دو اطلاعیه توضیحات دقیق‌تری ارائه دهند:
۱. این ۲۴ نفر در چه سال‌هایی جان باخته‌اند؟
۲. محل و شرایط جان‌باختن هر یک از آنان چه بوده است؟
۳. چرا اسامی و سرنوشت آنان در همان زمان به خانواده‌هایشان اطلاع داده نشده است؟
۴. اطلاعاتی که اکنون مبنای اعلام رسمی اسامی قرار گرفته، چگونه و از چه طریقی به دست آمده است؟
۵. آیا هنوز افرادی از روژهلات وجود دارند که سرنوشت آنان برای خانواده‌هایشان نامعلوم است و تشکیلات از وضعیت آنان اطلاع دارد؟
۶. آیا پ‌ک‌ک برنامه مشخصی برای رسیدگی به وضعیت مفقودشدگان و اطلاع‌رسانی شفاف به خانواده‌های آنان دارد؟
پاسخ به این پرسش‌ها نه حمله به مبارزه سیاسی است و نه بی‌احترامی به کسانی که جان خود را از دست داده‌اند؛ بلکه مطالبه‌ای انسانی، اخلاقی و ضروری برای جلوگیری از تکرار چنین وضعیتی است.
جان انسان‌ها نباید قربانی مصلحت تشکیلاتی شود
امیدوارم پ‌ک‌ک و همه احزاب و تشکیلات سیاسی کوردستان، در برخورد با مسئله جان‌باختگان و مفقودشدگان تجدیدنظر کنند.
اعلام رسمی نام و سرنوشت افرادی که جان خود را از دست داده‌اند، باید در نخستین فرصت ممکن و همراه با اطلاع‌رسانی به خانواده‌های آنان صورت گیرد. اگر سرنوشت فردی مشخص نیست، باید رسماً مفقود اعلام شود و وضعیت او تا زمان روشن‌شدن حقیقت پیگیری شود؛ چه در زندان باشد، چه اسیر شده باشد و چه در جریان عملیات جان باخته باشد.
این مسئولیت نباید به گذشت ده یا بیست سال و انتشار فهرست‌های تشکیلاتی موکول شود.
احترام به جان‌باختگان فقط با انتشار اطلاعیه‌های پرشور، توصیف قهرمانی‌ها و وعده ادامه راه آنان تحقق پیدا نمی‌کند. احترام واقعی، پیش از هر چیز، در صداقت با خانواده‌ها، شفافیت درباره سرنوشت افراد و پذیرش مسئولیت در برابر حقیقت معنا پیدا می‌کند.
هیچ تشکیلاتی مالک جان‌باختگان نیست و هیچ مصلحت سیاسی و سازمانی نمی‌تواند حق خانواده‌ها برای دانستن حقیقت را از آنان سلب کند. جان انسان‌ها و حرمت خانواده‌هایشان باید فراتر از منافع حزبی و تشکیلاتی قرار گیرد.
