چندین شهر ایران روز سهشنبه ۲۸ بهمن صحنه برگزاری مراسم چهلم جانباختگان کشتار دی ۱۴۰۴ بود. بنا بر گزارشها و ویدیوهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی، این آیینها در برخی نقاط به میدان رویارویی مستقیم خانوادههای داغدار و نیروهای امنیتی تبدیل شد.
گزارشهای تصویری شهروندخبرنگاران از مشهد، آبدانان، تهران، شهر صنعتی اراک، نجفآباد و چندین شهر دیگر، از تلاش حکومت برای مهار اعتراضات حکایت دارد؛ اقداماتی از جمله بستن درِ آرامستانها، استقرار گسترده نیروهای حکومتی و برگزاری آیینهای رسمی و حکومتی. همزمان شعارهای خانوادهها و سوگواران در چهلم جانباختگان نشاندهنده تداوم اعتراضات خیابانی و تلاش برای ثبت حافظه جمعی از کشتار دی است.
خانوادههای جانباختگان در شبکههای اجتماعی از فشارهای امنیتی گسترده برای لغو یا محدود کردن این مراسم سخن گفتهاند؛ فشارهایی که شامل احضار، تهدید، حضور مأموران مقابل خانهها و حتی ممنوعیت مراجعه آزادانه به مزار کشتهشدگان عنوان شده است.
در غرب ایران، از جمله در استان ایلام و شهرهایی مانند آبدانان، تصاویر و ویدیوهای منتشرشده از تیراندازی در اطراف آرامستانها خبر میدهد؛ جایی که مراسم چهلم چند تن از جانباختگان بهسرعت به تجمع اعتراضی تبدیل شد و با شلیک هوایی و هجوم نیروهای امنیتی مواجه شد. این منطقه پیشتر نیز از کانونهای اصلی اعتراضات دی بوده و شماری از قربانیان نوجوان و جوان در آن جان باختهاند.
در مشهد نیز گزارشها از شکلگیری تجمعهایی با شعارهایی مانند «هر یک نفر کشته شه، هزار نفر پشتشه» و تلاش نیروهای حکومتی برای پراکنده کردن جمعیت با شلیک هوایی و بازداشتهای پراکنده حکایت دارد.
در تهران، آرامستان بهشتزهرا به کانون اصلی تنش تبدیل شد. بنا بر گزارشها، از روزهای گذشته خودروها و نیروهای امنیتی در قطعات مربوط به جانباختگان مستقر شدهاند تا از شکلگیری تجمعهای بزرگ جلوگیری کنند و کنترل رفتوآمد خانوادهها را تشدید کردهاند.
در نجفآباد اصفهان نیز مراسم بزرگداشت چهلم جانباختگان با حضور گسترده مردم برگزار شد.
همچنین گزارشهای منتشرشده در شبکههای اجتماعی حاکی است که آرامستان اصلی اراک چند روز پیش از فرارسیدن چهلم جانباختگان، با دستور مقامات تا ۲۹ بهمن بسته شده تا از برگزاری هرگونه مراسم جلوگیری شود. این تصمیم در حالی اتخاذ شده که خانوادهها از مدتها پیش برای برگزاری مراسم چهلم عزیزان خود فراخوان داده بودند و اکنون ناچارند میان لغو مراسم، برگزاری مخفیانه در مکانهای خصوصی یا خطر رویارویی با نیروهای امنیتی در مسیر آرامستان یکی را انتخاب کنند.