هیئت امرالی دمپارتی پس از دیدار ۱۶ فوریه ۲۰۲۶ اعلام کرد اوجالان با تأکید بر کنار گذاشتن خشونت، خواستار گذار به سیاست دموکراتیک، تعریف «شهروند آزاد» و تقویت دموکراسی محلی در چارچوب جمهوری ترکیه شده است.
عبدالله اوجالان در پیامی که از طریق هیئت امرالی منتشر شد، با تأکید بر پایان دوره انکار هویت و زبان کردی اعلام کرد مرحله کنونی «ادغام دموکراتیک» است و راهحل مسئله کردها نه در امنیتیسازی، بلکه در سیاست دموکراتیک و پذیرش واقعیتهای اجتماعی نهفته است.
حزب برابری و دموکراسی خلقها (دم پارتی) پس از دیدار سهونیمساعته با عبدالله اوجالان، رهبر در بند پ.ک.ک، در بیانیهای کتبی اعلام کرد که اوجالان «ادغام دموکراتیک کردها در جمهوری ترکیه» را یکی از پایهایترین ارکان آینده ترکیه دانسته و تأکید کرده است که دوران خشونت به پایان رسیده و اکنون زمان برساختن «قرن و حتی هزارهای تازه» فرا رسیده است.
هیئت امرالی دم پارتی متشکل از پروین بولدان، مدحت سنجر و فائق اوزگور ارول، روز ۱۶ فوریه ۲۰۲۶ با اوجالان در جزیره امرالی دیدار کردند. این دیدار حدود سهونیم ساعت به طول انجامید و هیئت امرالی شامگاه گذشته با انتشار بیانیهای مکتوب، جزئیات آن را منتشر کرد.
در این بیانیه آمده است که اوجالان با اشاره به مسیر زندگی سیاسی خود تأکید کرده روند سالهای اخیر نشان داده است گذار از سیاست خشونت و تقابل به سیاست دموکراتیک و «ادغام»، ممکن و عملی است و ادامه مسیر باید بر پایه مذاکره، عقلانیت سیاسی و واقعیتهای اجتماعی استوار باشد.
نقد رویکرد امنیتمحور در مجلس ترکیه
اوجالان در این دیدار درباره گزارش کمیسیون مجلس نیز سخن گفته و تأکید کرده است این گزارش باید با واقعیتهای اجتماعی همخوانی داشته باشد. به گفته او، رویکردی که مسئله را صرفاً با منطق «حذف تروریسم» تعریف کند، نهتنها راهحل نیست بلکه تداوم بنبست را رقم میزند.
او روند کنونی را «روند صلح و جامعه دموکراتیک» توصیف کرده و این نشست را «آغاز ورود به دوران ادغام دموکراتیک» دانسته است. در همین چارچوب، یاد و نام سری ثریا اُندر، عضو درگذشته هیئت امرالی، نیز گرامی داشته شده است.
«جمهوری ترکیه بدون کردها ساخته نشده است»
در بخش دیگری از بیانیه، اوجالان با اشاره به روند تأسیس جمهوری ترکیه گفته است اتحاد ترکها و کردها از ارکان شکلگیری جمهوری بوده و این واقعیت در اسناد تاریخی نیز دیده میشود. او تأکید کرده جمهوری «بدون کردها» ساخته نشده و سیاستهای انکار و حذف حقوق زبانی و هویتی کردها در دهههای بعد، زمینهساز بحرانها و شورشها شده است. به گفته او، اکنون هدف پایان دادن به چرخه «انکار و شورش» و گفتوگو درباره شیوه همزیستی مسالمتآمیز در چارچوب جمهوری است.
«شهروند آزاد» به جای مفهوم مبهم تابعیت
اوجالان با بازطرح مفهوم «شهروند آزاد» اعلام کرده است تابعیت باید فارغ از قومیت، زبان، دین و ایدئولوژی تعریف شود. به باور او، شهروند باید بتواند دین، هویت ملی و اندیشه خود را آزادانه بیان کند، بدون آنکه آن را بر دیگران تحمیل کند. وی تأکید کرده این آزادی باید در چارچوب وحدت سرزمینی کشور و اصول دموکراتیک تحقق یابد.
او افزوده است مسئله کرد صرفاً با اصلاح چند ماده قانونی یا رویکردهای امنیتی حل نمیشود و نیازمند یک «معماری حقوقی و سیاسی» جامع است؛ اصولی که به گفته او پیشتر در «بیانیه ۲۷ فوریه» مطرح شده است.
دموکراسی محلی بدون اتهام تجزیهطلبی
در بخش دیگری از پیام، اوجالان بر ضرورت شکلگیری و نهادینهسازی دموکراسی محلی تأکید کرده و گفته است شهرها و روستاهای کردنشین باید بتوانند بدون متهم شدن به تجزیهطلبی، مدیریت و بیان آزادانه خود را در چارچوب کشور بر عهده داشته باشند. او تصریح کرده منظور از این پیشنهاد تشکیل دولت جداگانه یا تجزیه نیست، بلکه تقویت مدیریت دموکراتیک در چارچوب کشور است. به باور او، نسخهای متناسب با شرایط ترکیه از منشور اروپایی خودگردانی محلی میتواند پشتوانه این رویکرد باشد.
اشاره به کردستان سوریه و «وحدت دموکراتیک» کردها
اوجالان همچنین به کردستان سوریه اشاره کرده و گفته است پیشنهادش درباره کردهای سوریه نیز «ادغام دموکراتیک» بوده و دموکراسی محلی به معنای تشکیل دولت مستقل نیست. او درباره وحدت داخلی در میان کردها، پیشنهاد «وحدت دموکراتیک» میان کردها در بخشهای مختلف را مطرح کرده است؛ مدلی مبتنی بر همکاری سیاسی و دموکراتیک، نه تشکیل ساختارهای جداگانه دولتی.
«زمان سیاستورزی دموکراتیک رسیده است»
در بخش پایانی بیانیه آمده است اوجالان تأکید کرده خشونت و سلاح کنار گذاشته شده و از این پس باید «سیاست دموکراتیک قدرتمند» در پیش گرفته شود. او مسئله کرد را دارای ابعاد امنیتی دانسته اما تأکید کرده بعد سیاسی آن گستردهتر است و نباید همه چیز در چارچوب امنیت تعریف شود.
اوجالان در جمعبندی سخنان خود گفته است: «ادغام کردها در جمهوری ترکیه، یکی از پایههای اساسی جمهوری خواهد بود. ما برادریای را که دویست سال از میان رفته بود، برپا میکنیم و به الزامات حقوق برادری عمل خواهیم کرد. این به معنای برساختن قرن جدید و حتی هزارهای تازه است.»
هیئت امرالی دم پارتی نیز در پایان اعلام کرده است این دیدار را گامی مهم در مسیر مرحله جدید «روند صلح و جامعه دموکراتیک» میداند.