خانواده نرگس محمدی، برنده ایرانی جایزه صلح نوبل و فعال زندانی حقوق بشر، میگویند با وخامت شدید وضعیت جسمی او، ادامه نگهداریاش در زندان زنجان میتواند به قیمت جان او تمام شود. به گزارش گاردین، وکلای محمدی گفتهاند با وجود دردهای مداوم قفسه سینه، بیهوشی، کاهش شدید وزن و ظن به سکته قلبی، مقامهای قضایی و امنیتی ایران با مرخصی درمانی یکماهه او مخالفت کردهاند.
نرگس محمدی، ۵۴ ساله، در سال ۲۰۲۳ در حالی جایزه صلح نوبل را دریافت کرد که در زندان بود. او در سال ۲۰۲۴ به دلیل مشکلات جسمی بهطور موقت از زندان آزاد شد، اما در دسامبر ۲۰۲۵ هنگام شرکت در مراسم یادبود خسرو علیکردی، وکیل و فعال حقوق بشر، دوباره بازداشت شد و اکنون در زندان مرکزی زنجان نگهداری میشود. در فوریه ۲۰۲۶ نیز حکم تازهای به مدت هفت سال و نیم زندان علیه او صادر شد.
بنیاد نرگس محمدی در بیانیهای اعلام کرده است فشار خون او در روزهای اخیر بهطور خطرناکی نوسان داشته و به دارو پاسخ نداده است. این بنیاد همچنین از کاهش وزن بیش از ۱۹ کیلوگرمی، دردهای مداوم و تکرارشونده و خطر فوری برای جان او خبر داده است. پزشکان متخصص قلب که پرونده پزشکی محمدی را میشناسند، به خانواده او گفتهاند با توجه به سابقه پیچیده قلبی، از جمله چندین آنژیوپلاستی پیشین، هرگونه درمان یا جراحی احتمالی باید در بیمارستانی مجهز در تهران و زیر نظر پزشکان خود او انجام شود، نه در امکانات ناکافی زندان زنجان.
حمیدرضا محمدی، برادر نرگس محمدی که در اسلو زندگی میکند، گفته است خانواده از این وضعیت «درهم شکسته» است. به گفته او، متخصصان روشن گفتهاند که نگهداری نرگس محمدی در زندان، زیر فشار روحی شدید و در شرایط خشن، «مانند حکم مرگ» است. او گفته است خانواده دیگر فقط برای آزادی محمدی نمیجنگد، بلکه برای آن میجنگد که قلب او همچنان بتپد.
کیانا رحمانی، دختر نرگس محمدی که در پاریس زندگی میکند، در پیامی به گاردین گفته است بدن مادرش پس از بیش از ده سال زندان و اعتصابهای غذای متعدد، «فرسوده» شده و قلب او دیگر توان پیشین را ندارد. او گفته است مادرش اکنون هر روز با سردرد، فشار خون بالا و درد قفسه سینه روبهرو است، اما مقامها حتی در زندان زنجان نیز درمان ضروری را از او دریغ میکنند. علی رحمانی، پسر محمدی، نیز گفته است مادرش به دلیل دفاع از اعدامشدگان، کشتهشدگان، زندانیان و ناپدیدشدگان در ایران مجازات میشود.
نرگس محمدی از چهرههای برجسته جنبش «زن، زندگی، آزادی»، از مخالفان سرسخت مجازات اعدام و از مدافعان حقوق زنان و بهبود وضعیت زندانها در ایران است. بنیاد او میگوید این فعال حقوق بشر در طول زندگی خود در مجموع با ۴۴ سال حکم زندان روبهرو شده، بیش از ده سال از عمرش را پشت میلهها گذرانده، ۱۶۱ روز را در سلول انفرادی بوده و اکنون با دستکم ۱۸ سال زندان دیگر و ۱۵۴ ضربه شلاق مواجه است.
پیشتر نیز سازمانهای حقوق بشری از محرومیت نرگس محمدی از درمان تخصصی پس از ظن به سکته قلبی خبر داده بودند. سازمان حقوق بشر ایران در اوایل آوریل اعلام کرد وضعیت جسمی او بهشدت وخیم شده و مقامها با وجود درخواستهای فوری، از انتقال او به مرکز درمانی تخصصی یا آزادی درمانی خودداری کردهاند. کمیته نوبل نروژ نیز پس از صدور حکم تازه زندان، از جمهوری اسلامی خواست نرگس محمدی را فوراً آزاد کند.
پرونده نرگس محمدی اکنون بار دیگر به نمادی از وضعیت زندانیان سیاسی بیمار در ایران تبدیل شده است؛ زندانیانی که خانوادهها و نهادهای حقوق بشری میگویند محرومیت آنان از درمان، نه فقط فشار قضایی، بلکه شکلی از شکنجه و تهدید مستقیم جان است.