کوردانه: در پی انتشار بیانیه حزب آزادی کردستان ـ پاک ـ و معرفی مجتبی و میثم ویسی بهعنوان اعضای این حزب، شماری از فعالان یارسانی در تماس با کوردانه این ادعا را رد کرده و آن را اقدامی غیرمسئولانه، غیراخلاقی و خطرناک برای خانواده و نزدیکان این دو جانباخته دانستند. به گفته این منابع، خانواده و دوستان برادران ویسی تأکید کردهاند که آنان تا زمان جانباختن عضو پاک نبودهاند و فعالیت آنان ماهیتی فرهنگی و مدنی داشته است. طبق اطلاعاتی که به کوردانه رسیده است، مجمع همکاری زاگرس پس از تماس با فعالان داخل کشور و جامعه مدنی روژهلات، در حال بررسی امکان پیگیری حقوقی این موضوع در اقلیم کوردستان یا اروپا است. هدف از این پیگیری، پاسخگو کردن حزب پاک در برابر آن چیزی عنوان شده که فعالان مدنی «استفاده ابزاری از نام و خون فعالان داخل کشور» میدانند؛ اقدامی که به باور آنان میتواند جان خانوادهها، دوستان و همکاران مدنی جانباختگان را در معرض خطر امنیتی قرار دهد.
در حالی که جوانان کوردستان، بهویژه در کرماشان و ایلام، زیر فشار امنیتی، بازداشت، شکنجه و قتل حکومتی قرار دارند، هرگونه انتساب سیاسی و تشکیلاتی بدون سند روشن، بدون رضایت خانواده و بدون توجه به شرایط امنیتی داخل کشور، میتواند جان و امنیت دهها نفر دیگر را به خطر بیندازد.
پس از جانباختن مجتبی ویسی و میثم ویسی، حزب آزادی کردستان ـ پاک ـ با انتشار بیانیهای، این دو فعال شناختهشده فرهنگی و مدنی را «اعضای سازمان مخفی PAK» معرفی کرد. این ادعا در حالی مطرح شده است که بنا بر اطلاعات رسیده به کوردانه و تماس با شماری از فعالان یارسانی در داخل و خارج کشور، که با خانواده و نزدیکان برادران ویسی در ارتباط بودهاند، این دو جانباخته تا زمان قتل حکومتی، عضو حزب پاک نبودهاند و فعالیت آنان ماهیتی فرهنگی، مدنی و اجتماعی داشته است.
به گفته این منابع، مجتبی و میثم ویسی از چهرههای فرهنگی و مدنی کرماشان و از فعالان مرتبط با جامعه یارسان بودند. آنان، با وجود فشارهای امنیتی، حاضر به ترک خاک روژهلات نشدند و کار فرهنگی و اجتماعی خود را در میان مردم ادامه دادند. از همین رو، نسبتدادن آنان به یک تشکیلات سیاسی ـ نظامی، اگر بدون سند معتبر و بدون رضایت خانواده صورت گرفته باشد، نهتنها اقدامی غیراخلاقی و غیرمسئولانه است، بلکه میتواند بهانهای تازه به دست نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی بدهد تا خانواده، دوستان، همکاران فرهنگی و فعالان مرتبط با آنان را تحت فشار، بازداشت یا پروندهسازی قرار دهند.
فعالان یارسانی در گفتوگو با کوردانه، بیانیه حزب پاک را محکوم کرده و آن را نوعی استفاده ابزاری از نام و خون جانباختگان دانستهاند. آنان تأکید کردهاند که جانباختگان کوردستان ملک هیچ حزب و سازمانی نیستند و هیچ جریان سیاسی حق ندارد بدون ارائه سند روشن، سابقه و هویت مدنی فعالان داخل کشور را به سود منافع تشکیلاتی خود مصادره کند.
بر اساس همین گزارشها، پیکر این دو جانباخته امروز تحویل خانواده شده است. منابع نزدیک به خانواده و فعالان یارسانی میگویند جامعه یارسان از این اقدام حزب پاک بهشدت خشمگین است؛ زیرا چنین ادعایی، در فضای سرکوبزده داخل کشور، میتواند جان افراد دیگری را نیز در معرض خطر قرار دهد. به گفته آنان، پرسش اصلی این است که آیا صادرکنندگان چنین بیانیهای به پیامدهای امنیتی آن برای خانواده، دوستان و همکاران فرهنگی برادران ویسی اندیشیدهاند؟
از سوی دیگر، طبق خبری که از کانالی دیگر به کوردانه رسیده است، یکی از مسئولان مرتبط با پاک در تماسی گفته است که مسئولان این حزب اعلام کردهاند: چون هیچ حزب دیگری آنان را عضو خود معرفی نکرده، ما میگوییم عضو ما بودهاند و خانواده یا دیگران نمیتوانند علیه ما کاری انجام دهند. در صورت صحت این نقلقول، چنین سخنی نشاندهنده نگاهی خطرناک و ابزاری به جان انسانها و قربانیان سرکوب حکومتی است؛ نگاهی که حرمت خانوادهها، حق حقیقت و امنیت فعالان داخل کشور را قربانی منفعت سیاسی میکند.
از منظر حقوق بشری، قربانی پس از جانباختن نیز دارای حرمت انسانی است. نام، سابقه، هویت اجتماعی و مسیر مبارزاتی یک انسان نباید بدون سند و رضایت خانواده به ابزار تبلیغات حزبی تبدیل شود. خانواده قربانیان حق دارند درباره هویت و سابقه عزیزان خود سخن بگویند و هرگونه ادعای سیاسی درباره آنان باید با سند، مسئولیتپذیری و رعایت کامل امنیت نزدیکانشان همراه باشد.
طبق اطلاعاتی که به کوردانه رسیده است، مجمع همکاری زاگرس پس از تماس با فعالان داخل کشور و جامعه مدنی روژهلات، و پس از اعلام خانواده و دوستان جانباختگان مبنی بر اینکه مجتبی و میثم ویسی عضو حزب پاک نبودهاند، در حال بررسی امکان پیگیری حقوقی این موضوع در اقلیم کوردستان یا اروپا است. هدف از این بررسی، پاسخگو کردن حزب پاک در برابر آن چیزی عنوان شده که فعالان مدنی «استفاده ابزاری از نام و خون فعالان داخل کشور» میدانند.
فعالان مدنی میگویند اگر این موضوع از مسیر حقوقی دنبال شود، میتواند برای یکبار هم شده، مرزی روشن در برابر مصادره نام جانباختگان از سوی احزاب و سازمانها ایجاد کند؛ تا هیچ جریان سیاسی دیگری نتواند با نام جوانان کورد، بدون سند و رضایت خانواده، برای اهداف تبلیغاتی و تشکیلاتی خود بهرهبرداری کند.
اکنون پرسش حقوقی و اخلاقی روشن است: آیا یک حزب سیاسی حق دارد بدون سند معتبر، بدون رضایت خانواده و بدون در نظر گرفتن خطرات امنیتی، دو فعال مدنی جانباخته را عضو خود معرفی کند؟ آیا چنین رفتاری در شرایط سرکوب شدید در ایران، زمینهساز پروندهسازی و تهدید علیه اطرافیان قربانیان نمیشود؟ و آیا سکوت در برابر چنین اقداماتی، راه را برای تکرار آن از سوی دیگر احزاب و سازمانها باز نمیکند؟
اگر حزب پاک اسناد معتبری برای ادعای خود دارد، باید آن را به شکلی مسئولانه، شفاف و با رعایت امنیت خانواده و افراد مرتبط ارائه کند. اما اگر چنین اسنادی وجود ندارد، این حزب باید بیانیه خود را اصلاح کند، از خانواده ویسی و جامعه یارسان پوزش بخواهد و مسئولیت پیامدهای سیاسی، اخلاقی و امنیتی این ادعا را بپذیرد.
در برابر قتل حکومتی باید ایستاد؛ اما در همان حال، نباید اجازه داد هیچ حزب و سازمانی با جان انسانها، نام قربانیان و امنیت خانوادههای آنان برای منافع سیاسی خود بازی کند. خون جوانان کورد نباید ابزار مشروعیتسازی حزبی شود. دفاع از حقیقت، دفاع از حرمت جانباختگان و دفاع از امنیت خانوادهها و فعالان داخل کشور، وظیفهای حقوقی، انسانی و اخلاقی است.
