ابرو گونای، معاون رؤسای مشترک دم‌پارتی، با استقبال از گردهمایی شخصیت‌های سیاسی کُرد در فروم MERI در اربیل، خواستار برگزاری کنگره وحدت ملی کُردها شد. با این حال، در فهرست رسمی سخنرانان این نشست نامی از نمایندگان احزاب و جریان‌های سیاسی کُردستان ایران (روژهلات) دیده نمی‌شود؛ منطقه‌ای که پس از ترکیه، دومین جمعیت بزرگ کُردها را در خود جای داده است. آیا این غیبت ناشی از نگرانی در برابر فشارهای جمهوری اسلامی بوده یا ملاحظات و تصمیم‌های سیاسی دیگری در میان است؟ پرسشی که همچنان بی‌پاسخ مانده است.
کوردانه | سرویس سیاسی – ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶
مؤسسه پژوهش خاورمیانه (MERI) روزهای ۱۲ و ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ نشستی را با حضور شخصیت‌های سیاسی، کارشناسان و نمایندگان نهادهای منطقه‌ای و بین‌المللی در اربیل، مرکز اقلیم کُردستان، برگزار کرد.
به گزارش خبرگزاری ولات، ابرو گونای، معاون رؤسای مشترک دم‌پارتی و مسئول روابط خارجی این حزب، پس از شرکت در این نشست، گردهمایی نمایندگان سیاسی کُرد را گامی مثبت در مسیر همکاری و وحدت ملی ارزیابی کرد.
الهام احمد، مظلوم عبدی، نچیروان بارزانی، تونجر بکرخان، بافل طالبانی و قباد طالبانی از جمله شخصیت‌های حاضر در فروم بودند.
آینده سوریه، روند صلح در ترکیه، امنیت منطقه، روابط اربیل و بغداد و همکاری میان جریان‌های سیاسی کُرد از موضوعات مورد بحث در این گردهمایی بود.
ابرو گونای: آینده بخش‌های مختلف کُردستان به یکدیگر وابسته است
گونای با اشاره به تحولات خاورمیانه تأکید کرد که سرنوشت سیاسی بخش‌های مختلف کُردستان به یکدیگر پیوند خورده و پیشرفت هر بخش بر وضعیت دیگر بخش‌ها تأثیر می‌گذارد.
او حضور نمایندگان کُرد در یک تصویر مشترک را امیدبخش دانست و گفت این گردهمایی انتظارات مردم از رهبران سیاسی برای تقویت همکاری‌های ملی را افزایش داده است.
گونای یادآور شد که هنگام حملات به کُردستان سوریه، مردم در چهار بخش کُردستان واکنش نشان دادند و این همبستگی نشان‌دهنده وجود زمینه‌های اجتماعی برای وحدت ملی است.
وی با تأکید بر اینکه همکاری‌ها نباید به دیدارهای سیاسی محدود بماند، خواستار برگزاری کنگره وحدت ملی کُردها شد و اظهار داشت:
«همه طرف‌ها باید براساس منافع مردم کُرد عمل کنند و امروز منفعت اصلی مردم کُرد، تحقق وحدت است.»
جای خالی روژهلات؛ پرسشی مهم درباره وحدت ملی کُردها
اما در میان سخنان امیدوارکننده درباره وحدت ملی، یک واقعیت مهم کمتر مورد توجه قرار گرفت: جای خالی نمایندگان سیاسی کُردستان ایران، روژهلات، در فهرست سخنرانان و پنل‌های اصلی این کنفرانس.
براساس برنامه رسمی منتشرشده از سوی مؤسسه MERI، نمایندگانی از جریان‌های سیاسی کُرد در اقلیم کُردستان عراق، کُردستان ترکیه و کُردستان سوریه در نشست‌ها حضور داشتند، اما نامی از نمایندگان مشخص احزاب سیاسی روژهلات در فهرست سخنرانان دیده نمی‌شود. البته این فهرست به‌تنهایی نمی‌تواند نبود تمام فعالان یا پژوهشگران کُرد ایرانی در میان حاضران را اثبات کند.
این موضوع از آن جهت اهمیت بیشتری دارد که ایران، پس از ترکیه، دومین کشور دارای بزرگ‌ترین جمعیت کُرد در منطقه به شمار می‌رود و برآوردها از زندگی حدود هفت تا ده میلیون کُرد در ایران حکایت دارند.
کوردانه این پرسش را مطرح می‌کند که چرا در گردهمایی‌ای که از وحدت ملی کُردها سخن گفته می‌شود، نمایندگان احزاب سیاسی، شخصیت‌های مستقل و پژوهشگران روژهلات جایگاه مشخصی در برنامه رسمی ندارند؟
آیا برگزارکنندگان به دلیل نگرانی از واکنش جمهوری اسلامی و پیامدهای سیاسی و امنیتی آن، از دعوت نمایندگان احزاب کُردستان ایران خودداری کرده‌اند؟ آیا ملاحظات دیپلماتیک و روابط اقلیم کُردستان با تهران در این تصمیم تأثیر داشته است؟ یا دلایل دیگری، از جمله اختلافات سیاسی و شیوه انتخاب مهمانان، در میان بوده است؟
تا زمان انتشار این گزارش، شواهد روشنی که پاسخ این پرسش‌ها را مشخص کند در دست نیست و نمی‌توان هیچ‌یک از این احتمالات را علت قطعی غیبت نمایندگان روژهلات دانست.
روژهلات و یک قرن همبستگی با دیگر بخش‌های کُردستان
از نگاه کوردانه، نمی‌توان درباره وحدت ملی کُردها سخن گفت و نقش تاریخی مردم روژهلات را در مبارزات و تحولات سیاسی کُردستان نادیده گرفت.
مردم و نیروهای سیاسی کُردستان ایران در طول یک قرن گذشته، در مقاطع گوناگون تاریخی، در کنار مبارزات مردم دیگر بخش‌های کُردستان ایستاده‌اند.
این حمایت‌ها تنها به همبستگی سیاسی و اعلام موضع محدود نبوده، بلکه در عرصه‌های اجتماعی، انسانی و مبارزاتی نیز نمود یافته است. بسیاری از خانواده‌های روژهلات در راه حمایت از مبارزات مردم دیگر بخش‌های کُردستان، هزینه‌های سنگینی پرداخته‌اند؛ هزینه‌هایی که گاه با جان‌باختن فرزندانشان همراه بوده است.
مردمی که در روزهای دشوار مبارزات کُردستان از یاری‌رساندن به خواهران و برادران خود در دیگر بخش‌ها دریغ نکرده‌اند، نباید امروز در گفت‌وگوهای مربوط به آینده و وحدت ملی کُردها به حاشیه رانده شوند.
این مسئله به معنای نادیده گرفتن تفاوت دیدگاه‌ها میان احزاب و جریان‌های سیاسی روژهلات نیست. برعکس، وحدت ملی زمانی معنا پیدا می‌کند که همه دیدگاه‌ها و جریان‌های سیاسی، با وجود اختلافاتشان، فرصت حضور و مشارکت داشته باشند.
انتقاد دفتر مسعود بارزانی از نحوه دعوت احزاب
موضوع نمایندگی سیاسی در فروم MERI تنها به غیبت نمایندگان روژهلات محدود نبود.
دفتر مسعود بارزانی نیز در بیانیه‌ای در ۱۳ اکتبر از شیوه برگزاری نشست و رعایت نشدن تکثر سیاسی در دعوت از احزاب بخش‌های مختلف کُردستان انتقاد کرد.
در این بیانیه تأکید شده است که گردهمایی‌هایی با چنین اهمیتی باید زمینه حضور جریان‌های سیاسی گوناگون را فراهم کنند و محدودکردن مشارکت به برخی احزاب می‌تواند موجب گسترش اختلافات شود.
دیدار هیئت دم‌پارتی با رهبران اقلیم کُردستان
ابرو گونای در بخش دیگری از سخنان خود به دیدار هیئت دم‌پارتی با نچیروان بارزانی و بافل طالبانی اشاره کرد.
به گفته او، هر دو طرف از روند صلح در ترکیه حمایت کرده و بر اهمیت نقش عبدالله اوجالان در پیشبرد این روند تأکید کرده‌اند.
گونای ابراز امیدواری کرد که روابط میان جریان‌های سیاسی کُرد در آینده تقویت شود و همکاری‌های موجود به شکل گسترده‌تری ادامه پیدا کند.
وحدت ملی بدون مشارکت همه بخش‌های کُردستان چگونه ممکن است؟
کوردانه بر این باور است که وحدت ملی کُردها نمی‌تواند تنها در عکس‌های یادگاری، نشست‌های سیاسی و سخنرانی‌های رهبران خلاصه شود.
اگر هدف، ایجاد زمینه‌ای واقعی برای همکاری و همبستگی ملی است، باید همه بخش‌های کُردستان، از جمله روژهلات، امکان مشارکت داشته باشند.
حضور نمایندگان احزاب، شخصیت‌های مستقل، پژوهشگران و فعالان مدنی کُردستان ایران در چنین گردهمایی‌هایی نه یک امتیاز، بلکه ضرورتی برای گفت‌وگویی فراگیر درباره آینده مردم کُرد است.
مردم روژهلات در یک قرن گذشته بخشی از تاریخ مبارزات ملی و آزادی‌خواهانه کُردستان بوده‌اند و نمی‌توان نقش آنان را در بحث‌های مربوط به آینده مشترک این مردم نادیده گرفت.
پرسش اساسی این است: چگونه می‌توان از کنگره وحدت ملی کُردها سخن گفت، اما یکی از بزرگ‌ترین جمعیت‌های کُردستان و نمایندگان سیاسی و مدنی آن جایگاهی روشن در این روند نداشته باشند؟
پاسخ به این پرسش، آزمونی برای میزان فراگیری و جدیت تلاش‌هایی خواهد بود که امروز با عنوان وحدت ملی کُردها مطرح می‌شوند.
