کوردانه: محمدرضا اسکندری: در پی انتشار خبری از سوی سایت قندیلپرس مبنی بر اینکه چند ماه پیش عبدالله اوجالان از امرالی، از طریق دمپارتی، نامهای به کجک فرستاده و از حزب حیات آزاد کردستان (پژاک) خواسته است مشابه روند صلح در ترکیه و کردستان روژاوا، روندی مشابه را نیز با رژیم جمهوری اسلامی ایران آغاز کند، گفتوگویی کوتاه با زاگروس اندریاری، مسئول ارتباطات پژاک در اروپا، انجام دادم که در ادامه میخوانید.
کوردانه: با توجه به اینکه بیش از یک ماه و نیم پیش، برای روشن شدن این موضوع که چه کسانی این سایت قندیلپرس را اداره میکنند، از شما سؤال کردم و شما در پاسخ گفتید که به این سایت مشکوک هستید، اما در ماههای نخست فعالیت این سایت، افراد زیادی با آن مصاحبه کردهاند؛ آیا میتوانید در اینباره توضیح دهید؟
در مقام مسئول ارتباطات حزب حیات آزاد کردستان (پژاک)، بارها تلاش کردهایم با سایت قندیلپرس وارد گفتوگو شویم تا درباره نحوه بازتاب اخبار مرتبط با جنبش آزادیبخش کردستان تبادل نظر کنیم. اما تجربه ما نشان داده است که این سایت نهتنها از استانداردهای حرفهای فاصله دارد، بلکه در موارد متعددی اقدام به انتشار اخبار ناقص، جهتدار و حتی نادرست کرده است؛ اخباری که عملاً به تحریف واقعیتها و ایجاد سردرگمی در افکار عمومی انجامیدهاند.
اینکه در ماههای ابتدایی فعالیت، برخی افراد با این رسانه گفتوگو کردهاند، لزوماً به معنای اعتبار آن نیست. در بسیاری موارد، ماهیت و خطمشی واقعی یک رسانه در گذر زمان آشکار میشود. ما پس از مشاهده الگویی تکرارشونده از انتشار مطالب غیرمستند، به این جمعبندی رسیدیم که رویکرد این سایت مسئلهدار است و نمیتوان بدون شفافیت و پاسخگویی به آن اعتماد کرد.
در عین حال، وقتی مدیران سایت از معرفی رسمی خود خودداری میکنند و هیچ سازوکار شفافی برای پاسخگویی ارائه نمیدهند، طبیعی است که تردیدها تقویت شود. نگرانیهای امنیتی قابل درک است، اما پنهانکاری مطلق، آن هم در کنار انتشار اخبار بحثبرانگیز، پرسشهای جدی درباره اهداف و پشتپرده چنین رسانهای ایجاد میکند.
کوردانه: آیا اخبار و گزارشهایی که قندیلپرس منتشر کرده و در آن مدعی شده است پژاک از سوی عبدالله اوجالان مأمور شده با رژیم مذاکره کند، واقعیت دارد؟
چنین ادعایی بیپایه و فاقد هرگونه تأیید رسمی از سوی ماست. نسبت دادن تصمیمات و سیاستهای یک سازمان به نامه یا دستور ادعایی از سوی عبدالله اوجالان، بدون ارائه سندی معتبر و قابل راستیآزمایی، اقدامی غیرمسئولانه و خلاف اصول اولیه روزنامهنگاری است.
در شرایط حساسی که منطقه با تحولات پیچیده روبهروست و فضای سیاسی کردستان ایران نیز در حال بازتعریف ائتلافها و راهبردهای خود است، انتشار چنین خبرهایی را نمیتوان تصادفی تلقی کرد. اینگونه فضاسازیها، چه عامدانه و چه از سر بیدقتی، عملاً در راستای تضعیف اعتماد عمومی و ایجاد شکاف در صفوف نیروهای سیاسی کردستان عمل میکنند.
ما این شیوه اطلاعرسانی را بخشی از یک جنگ رسانهای گستردهتر میدانیم که هدف آن مخدوش کردن چهره و مواضع جنبشهای کردی است. اگر رسانهای مدعی دسترسی به چنین اطلاعات مهمی است، موظف است اسناد روشن، منابع مشخص و امکان پاسخگویی را فراهم کند؛ نه آنکه با تیترهای تحریکآمیز و مبهم، فضای جامعه را ملتهب سازد.
کوردانه: در سخنان شما چنین به نظر میرسد که هنوز به این نتیجه نرسیدهاید که این سایت وابسته به نیروهای امنیتی است. آیا فکر نمیکنید مردم با توجه به این موضعگیری شما، به این نتیجه برسند که شاید خبر منتشرشده واقعی باشد؟
ما در موضعگیریهای خود تلاش میکنیم میان نقد جدی و قضاوت قطعیِ بدون سند تفاوت قائل شویم. اینکه یک رسانه عملکردی غیرشفاف و مسئلهدار دارد، لزوماً به این معنا نیست که بدون ارائه شواهد قطعی، آن را به نهادی خاص منتسب کنیم. اتفاقاً اگر ما نیز بدون سند و مدرک، اتهامی رسمی مطرح کنیم، در همان دام بیمسئولیتی رسانهای خواهیم افتاد که به آن انتقاد داریم.
با این حال، تأکید میکنم که تداوم انتشار اخبار غیرمستند، امتناع از شفافیت هویتی و بیتوجهی به درخواستهای مکرر برای اصلاح یا پاسخگویی، تصویری بسیار منفی از این سایت در افکار عمومی ایجاد کرده است. مسئولیت این وضعیت بر عهده خود آنهاست. اعتماد عمومی سرمایهای است که با پنهانکاری و انتشار اخبار تأییدنشده، بهسرعت از دست میرود.
کوردانه: سؤال اینجاست: با توجه به اینکه خبرنگار کوردانه با شیوههای مختلف تلاش کرد این سایت را وادار به شفافسازی کند، اما آنان به کار خود ادامه دادند و پس از آن، جز یک نفر، هیچکس حاضر به مصاحبه با آنان نشد، چرا شما هنوز در اینباره با احتیاط و دستبهعصا سخن میگویید؟
احتیاط در بیان، انتخابی آگاهانه و مبتنی بر مسئولیتپذیری سیاسی است. ما معتقدیم در فضای پرتنش کنونی، هر موضعگیری شتابزده میتواند به تشدید قطبیسازی و سوءاستفادههای بعدی منجر شود. در عین حال، این احتیاط به معنای مماشات نیست.
ما عملکرد این سایت را بهصراحت غیرحرفهای، غیرشفاف و آسیبزا میدانیم. اما ترجیح میدهیم نقد خود را بر پایه رفتارها و خروجیهای قابل مشاهده مطرح کنیم، نه بر اساس گمانهزنی درباره وابستگیهای پشتپرده. این رویکرد، هم از نظر اخلاقی و هم از نظر سیاسی، برای ما اهمیت دارد؛ زیرا اعتبار یک جنبش سیاسی، پیش از هر چیز، به پایبندی آن به اصول صداقت، دقت و مسئولیتپذیری وابسته است.
اگر رسانهای عمداً یا سهواً در مسیر جنگ روانی حرکت کند، بهترین پاسخ، حفظ خونسردی، شفافسازی مستند و پرهیز از افتادن در همان سطح از هیجان و اتهامزنی است. ما این مسیر را آگاهانه انتخاب کردهایم، حتی اگر مستلزم سخن گفتن با لحنی سنجیده و کنترلشده باشد.
لازم به توضیح است که تلاش ما در رایو کوردانه برای دریافت موضع رسمی رهبری کجک درباره خبر منتشرشده از سوی قندیلپرس، تاکنون به نتیجه نرسیده است. با این حال، ما همچنان در انتظار پاسخ آنان برای روشن شدن افکار عمومی و اطلاعرسانی به مردم کردستان هستیم و در صورت رد یا تأیید این ادعا، آن را در اختیار خوانندگان سایت قرار خواهیم داد.
