ویرانیهای جنگ در تهران و دیگر شهرهای ایران هر روز ابعاد تازهتری پیدا میکند. اکنون که جنگ در روز پانزدهم خود، یعنی یکشنبه ۱۵ مارس ۲۰۲۶، قرار دارد، نشانهها حاکی از آن است که نه واشنگتن و نه تهران فعلاً آماده عقبنشینی نیستند و مسیر تحولات بیش از پیش به سوی تشدید درگیری، بهویژه در جبهه دریایی و انرژی، حرکت کرده است.
دونالد ترامپ روز شنبه و یکشنبه بار دیگر از کشورهای دیگر خواست برای باز نگه داشتن تنگه هرمز ناوهای جنگی به منطقه اعزام کنند. او بهطور مشخص از چین، فرانسه، ژاپن، کره جنوبی و بریتانیا نام برد، اما تا این لحظه هیچ فهرست رسمی و قطعی از کشورهایی که واقعاً به این طرح پیوستهاند از سوی کاخ سفید منتشر نشده است. گزارشها نشان میدهد فرانسه و بریتانیا در حال بررسی یا افزایش گزینههای حفاظتی برای کشتیرانی هستند، اما هنوز تصویر روشنی از یک ائتلاف عملیاتیِ شکلگرفته وجود ندارد.
ترامپ همزمان لحن خود را تهاجمیتر کرده و هشدار داده است حملات آمریکا علیه اهداف ایرانی ادامه خواهد یافت. رویترز گزارش داده که او نه فقط بر ادامه عملیات برای باز نگه داشتن هرمز تأکید کرده، بلکه درباره حملات بیشتر به جزیره خارک نیز هشدار داده است؛ جزیرهای که برای صادرات نفت ایران اهمیتی حیاتی دارد. با این حال، خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز گزارش کرده که مقامهای ایرانی گفتهاند زیرساخت اصلی نفتی خارک هنوز آسیب تعیینکننده ندیده است؛ نکتهای که نشان میدهد درباره میزان دقیق خسارت همچنان ابهام وجود دارد.
در بعد دیپلماتیک، تازهترین گزارش اختصاصی رویترز تأیید میکند که دولت ترامپ فعلاً هیچ علاقهای به آغاز گفتوگو برای آتشبس ندارد. به گفته منابع آگاه، تلاشهای میانجیگرانه از سوی کشورهایی مانند عمان و مصر برای باز کردن کانال تماس میان طرفها انجام شده، اما کاخ سفید این تلاشها را کنار گذاشته و اولویت فعلی خود را ادامه جنگ و فرسایش بیشتر توان نظامی ایران دانسته است. یک مقام ارشد آمریکایی به رویترز گفته ترامپ «الان به این موضوع علاقهای ندارد».
در سوی دیگر، تهران نیز از موضع خود عقب ننشسته است. بنا بر گزارش رویترز و آسوشیتدپرس، جمهوری اسلامی اعلام کرده تا وقتی حملات آمریکا و اسرائیل متوقف نشود، هیچ آتشبسی را نخواهد پذیرفت. همزمان، رهبری جدید جمهوری اسلامی نیز بر ادامه نبرد تأکید کرده و تهدید کرده است که در صورت حمله بیشتر به زیرساختهای ایران، پاسخ متقابل به اهداف آمریکایی و منطقهای شدت خواهد گرفت.
به این ترتیب، چشمانداز یک جنگ طولانیتر از قبل تقویت شده است؛ جنگی که طبق گزارشهای تازه، تاکنون بیش از دو هزار کشته برجای گذاشته که عمده آنان در ایران بودهاند. همزمان، اختلال در انرژی و حملونقل دریایی به یکی از مهمترین پیامدهای این درگیری بدل شده و بازارهای جهانی نفت را به شدت متلاطم کرده است. فایننشال تایمز گزارش داده که قیمت نفت به بالای ۱۰۰ دلار رسیده و بحران هرمز به یکی از جدیترین شوکهای انرژی سالهای اخیر تبدیل شده است.
در مرکز این تشدید تنش، همچنان تنگه هرمز و جزیره خارک قرار دارند. خارک پایانه اصلی صدور بخش اعظم نفت ایران است و هر تحول نظامی در آن فوراً به بازار جهانی انرژی منتقل میشود. رویترز و آسوشیتدپرس هر دو گزارش دادهاند که آمریکا حملات سنگینی به اهداف نظامی در خارک انجام داده و همزمان این جزیره به نماد فشار حداکثری واشنگتن بر اقتصاد جنگی ایران تبدیل شده است.
پاسخ ایران نیز فقط در سطح بیانیه نمانده است. آسوشیتدپرس گزارش داده که تهران به ساکنان برخی مناطق و بنادر در امارات هشدار داده از تأسیسات بندری فاصله بگیرند و پس از آن نیز امارات از حمله موشکی تازه خبر داده است. این تحولات نشان میدهد دامنه جنگ در حال سرریز به زیرساختهای منطقهای است و خطر گسترش آن به سایر کشورهای خلیج فارس بیش از قبل شده است.
در مجموع، تازهترین ارزیابی رسانههای جهانی این است که واشنگتن به جای حرکت به سمت مصالحه، در حال بینالمللیکردن جبهه دریایی جنگ و افزایش فشار بر متحدان برای مشارکت در حفاظت از کشتیرانی است، در حالی که تهران نیز با تکیه بر اهرم هرمز، صادرات نفت و تهدید زیرساختهای انرژی منطقه میکوشد هزینه جنگ را برای آمریکا و متحدانش بالا ببرد. نتیجه این وضعیت، نه نزدیکشدن به آتشبس، بلکه ورود جنگ به مرحلهای تازه و پرهزینهتر است؛ مرحلهای که در آن امنیت دریایی خلیج فارس، صادرات نفت، و بنادر منطقه به میدان اصلی رویارویی تبدیل شدهاند.