پرونده مونیکا ویت، افسر پیشین ضدجاسوسی نیروی هوایی آمریکا که در سال ۲۰۱۳ به ایران رفت، همزمان با اوجگیری تنشها میان تهران و واشینگتن دوباره مورد توجه قرار گرفته است. به نوشته تایمز بریتانیا، برخی مقامها و کارشناسان امنیتی آمریکایی معتقدند دانستههای او از ساختارهای اطلاعاتی ایالات متحده ممکن است هنوز هم برای جمهوری اسلامی ارزش عملیاتی داشته باشد و به همین دلیل، او همچنان در نگاه نهادهای امنیتی آمریکا یک تهدید بالقوه به شمار میرود.
مونیکا ویت، متولد ۱۹۷۹ در تگزاس، در ۱۸ سالگی به نیروی هوایی آمریکا پیوست و در فاصله ۱۹۹۷ تا ۲۰۰۸ در حوزه اطلاعات، زبان و ضدجاسوسی فعالیت کرد. او فارسی آموخت، در مأموریتهایی در خاورمیانه حضور داشت و بعد از خروج از ارتش نیز مدتی بهعنوان پیمانکار امنیتی برای نهادهای دولتی آمریکا کار کرد. مقامهای آمریکایی میگویند او در دوره خدمت خود به اطلاعات حساسی دسترسی داشته که افشای آنها میتوانست برای امنیت ملی ایالات متحده زیانبار باشد.
بر اساس کیفرخواست وزارت دادگستری آمریکا، ویت پس از شرکت در یک کنفرانس در تهران در سال ۲۰۱۲، با افرادی مرتبط با نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی ارتباط گرفت و سرانجام در سال ۲۰۱۳ به ایران رفت. FBI و وزارت دادگستری آمریکا میگویند او پس از خروج از آمریکا، در اختیار حکومت ایران قرار گرفت و اطلاعات دفاعی حساس، از جمله اطلاعات مرتبط با یک برنامه اطلاعاتی طبقهبندیشده و هویت یک مأمور اطلاعاتی آمریکا، را به مقامهای ایرانی منتقل کرد.
در گزارش تایمز آمده است که ویت پیش از رفتن به ایران، بهتدریج از ارتش آمریکا و جنگ عراق سرخورده شده بود و در فضای دانشگاهی و سیاسی، به مواضعی نزدیکتر به جمهوری اسلامی رسیده بود. این روزنامه همچنین نوشته است که او پس از جذب شدن، به ایران نه فقط بهعنوان یک پناهنده سیاسی، بلکه بهعنوان فردی با دانش درونی از سازوکارهای امنیتی آمریکا، ارزش پیدا کرد؛ دانشی که از دید برخی مقامهای پیشین آمریکایی، ممکن است حتی پس از گذشت سالها همچنان قابل بهرهبرداری باشد.
آمریکا در سال ۲۰۱۹ او را به اتهام توطئه برای انتقال اطلاعات دفاع ملی به نمایندگان دولت ایران و نیز انتقال اطلاعات دفاع ملی تحت پیگرد قرار داد. FBI همچنان نام او را در فهرست افراد تحت تعقیب در پروندههای ضدجاسوسی نگه داشته و میگوید او به احتمال زیاد در ایران اقامت دارد. مقامهای آمریکایی همچنین اعلام کردهاند که اطلاعات ارائهشده از سوی ویت، بعدها در کارزار سایبری علیه برخی نیروهای سابق اطلاعاتی و امنیتی آمریکا مورد استفاده قرار گرفت.
برخی گزارشها در سالهای گذشته احتمال دادهاند که ویت در بازجویی یا شناسایی نظامیان آمریکایی بازداشتشده از سوی ایران نیز نقش داشته باشد، اما این بخش از پرونده در اسناد رسمی منتشرشده از سوی FBI و وزارت دادگستری، محور اصلی اتهامات او نیست. به همین دلیل، در روایت خبری دقیقتر باید این موضوع را در حد «گزارشها و گمانهزنیها» نگه داشت، نه یک واقعیت قطعی و اثباتشده.
پرونده مونیکا ویت از نگاه نهادهای امنیتی غرب، فقط یک مورد فرار فردی نیست؛ بلکه نمونهای از تلاش بلندمدت جمهوری اسلامی برای شناسایی، جذب و بهرهبرداری از افرادی است که به اطلاعات حساس در غرب دسترسی داشتهاند. به همین دلیل، با وجود گذشت بیش از یک دهه از رفتن او به ایران، نامش هنوز برای FBI و دیگر نهادهای اطلاعاتی آمریکا یک پرونده بستهشده محسوب نمیشود.