کوردانه: همزمان با ادامه جنگ و گسترش حملات به مراکز نظامی و امنیتی در ایران، سپاه پاسداران کارزاری رسمی برای جذب افراد «۱۲ ساله و بالاتر» در قالب طرح «رزمندگان مدافع وطن برای ایران» آغاز کرده است؛ طرحی که بنا بر گزارش رسانههای نزدیک به حکومت، برای فعالیت در حوزههای عملیاتی، پشتیبانی، امدادی و ایستهای بازرسی طراحی شده است. عفو بینالملل با استناد به تصاویر و ویدئوهای راستیآزماییشده از حضور کودکان مسلح در گشتها و ایستهای بازرسی، هشدار داده که بهکارگیری افراد زیر ۱۵ سال در ساختارهای نظامی و امنیتی میتواند مصداق جنایت جنگی باشد.
بیش از یک ماه پس از آغاز جنگ، جمهوری اسلامی نهتنها از نظامیسازی جامعه عقب ننشسته، بلکه اکنون کودکان و نوجوانان را نیز به میدان کشانده است. سپاه پاسداران در تهران، با اعلام رسمی طرح «رزمندگان مدافع وطن برای ایران»، ثبتنام داوطلبان از ۱۲ سالگی را آغاز کرده؛ اقدامی که بنا بر گزارشهای منتشرشده، حضور این افراد را در حوزههای عملیاتی، پشتیبانی، امدادی و ایستهای بازرسی مجاز میداند.
این روند دیگر صرفاً یک تبلیغات حکومتی نیست. عفو بینالملل اعلام کرده که از ۲۱ مارس ۲۰۲۶ تاکنون دستکم ۱۶ عکس و ویدئو را بررسی کرده که در آنها کودکان با سلاح یا در کنار نیروهای سپاه و دیگر نیروهای امنیتی، در ایستهای بازرسی، گشتها و تجمعهای حکومتی در تهران، مشهد و کرمانشاه دیده میشوند. این نهاد تأکید کرده است که استفاده از کودکان زیر ۱۵ سال در ساختارهای نظامی و امنیتی، بر پایه حقوق بینالملل، میتواند جنایت جنگی تلقی شود.
نماد تکاندهنده این سیاست، مرگ علیرضا جعفری، کودک ۱۱ سالهای است که بنا بر گزارشها در ۲۹ مارس ۲۰۲۶ هنگام همراهی با پدر بسیجیاش در یک ایست بازرسی در تهران، در حمله پهپادی کشته شد؛ رخدادی که بهروشنی نشان میدهد حکومت، کودکان را نه در حاشیه جنگ، بلکه در دل اهداف امنیتی و نظامی قرار داده است.
در این میان، نهادهای حقوق بشری هشدار میدهند که استقرار کودکان در کنار پایگاههای بسیج، گشتهای خیابانی و ایستهای بازرسی، آنها را مستقیماً در معرض مرگ و جراحت قرار میدهد؛ بهویژه در شرایطی که این مراکز خود به اهداف حملات تبدیل شدهاند. ههنگاو نیز این روند را نقض آشکار حقوق کودک و نمونهای از کشاندن کودکان به ساختارهای جنگی و امنیتی دانسته است.
