تیز:
در پی اعلام شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، درباره دستیابی ایران و آمریکا به توافق صلح، مقامهای جمهوری اسلامی نیز اصل توافق را تأیید کردهاند؛ اما در تهران دو صدا شنیده میشود: بخشی از ساختار رسمی آن را نشانه پیروزی و عقبنشینی آمریکا معرفی میکند، در حالیکه بخش دیگر با احتیاط از جزئیات، زمان امضا و روند اجرای توافق سخن میگوید. همزمان اسرائیل اعلام کرده طرف این توافق نیست و نسبت به هرگونه تقویت موقعیت ایران و حزبالله هشدار دارد.
گزارش خبری:
پس از اعلام شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، درباره دستیابی ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی ایران به توافق صلح، مقامهای ایرانی نیز اصل توافق را تأیید کردهاند؛ توافقی که قرار است مراسم رسمی امضای آن روز جمعه ۱۹ ژوئن، برابر با ۲۹ خرداد، در سوئیس برگزار شود.
بر اساس اعلام نخستوزیر پاکستان، دو طرف بر توقف فوری و دائمی عملیات نظامی در تمامی جبههها، از جمله لبنان، توافق کردهاند. او همچنین از نقش میانجیگرانه قطر و کمکهای عربستان سعودی و ترکیه در روند رسیدن به این توافق قدردانی کرده است.
در ایران اما واکنشها یکدست نیست. یک صدا در ساختار رسمی جمهوری اسلامی، توافق را نتیجه مقاومت نظامی و سیاسی تهران و نشانه ناکامی فشارهای آمریکا و اسرائیل معرفی میکند. این روایت تلاش دارد توافق را نه عقبنشینی، بلکه تثبیت موقعیت جمهوری اسلامی پس از ماهها تنش و درگیری نشان دهد.
در کنار آن، صدای محتاطتری نیز دیده میشود؛ صدایی که بر نهایینشدن همه جزئیات، ضرورت مذاکرات فنی، چگونگی اجرای تعهدات، رفع محاصره دریایی، بازگشایی مسیرهای کشتیرانی و آینده پرونده هستهای تأکید دارد. این بخش از موضعگیریها نشان میدهد که اگرچه توافق سیاسی اعلام شده، اما مسیر اجرای آن همچنان با ابهامها و چالشهای جدی روبهرو است.
در سطح منطقهای، واکنش اسرائیل یکی از مهمترین متغیرهای این توافق است. اسرائیل اعلام کرده که طرف توافق میان واشنگتن و تهران نیست و خود را به مفاد آن متعهد نمیداند. مقامهای اسرائیلی، بهویژه در ارتباط با لبنان و حزبالله، تأکید دارند که در برابر هرگونه تهدید امنیتی به اقدام نظامی ادامه خواهند داد.
در روزهای اخیر، حملات اسرائیل به مواضع حزبالله در حومه جنوبی بیروت، همزمان با تلاشها برای نهاییشدن توافق ایران و آمریکا، نگرانیها درباره شکنندگی این روند دیپلماتیک را افزایش داده است. واشنگتن نیز از اسرائیل خواسته بود که برای جلوگیری از بهخطر افتادن توافق، دامنه عملیات نظامی خود در لبنان را محدود کند؛ درخواستی که با مخالفت و تردید در تلآویو روبهرو شده است.
به این ترتیب، توافق ایران و آمریکا اگرچه میتواند نقطه عطفی در کاهش تنشهای منطقهای باشد، اما هنوز با سه مانع مهم روبهرو است: اختلاف روایت در داخل ایران، مخالفت و بیاعتمادی اسرائیل، و ابهام درباره اجرای عملی تعهدات در پروندههایی چون لبنان، تنگه هرمز، تحریمها و برنامه هستهای جمهوری اسلامی.
اگر این توافق در سوئیس امضا و وارد مرحله اجرا شود، میتواند مسیر تازهای در روابط ایران و آمریکا باز کند؛ اما اگر یکی از بازیگران منطقهای، بهویژه اسرائیل یا نیروهای وابسته به ایران در لبنان، مسیر درگیری را ادامه دهد، توافق پیش از آنکه به یک صلح پایدار تبدیل شود، ممکن است در مرحله اجرا با بحران روبهرو شود.
