رئیس محترم،
اعضای محترم کمیسیون امور خارجی،
از اینکه امروز فرصت سخن گفتن به من دادهاید، سپاسگزارم.
پیش از آغاز سخنانم، میخواهم بر یک نکته مهم تأکید کنم: من صدای مردم نیستم. من صدای همه دیاسپورای ایرانی نیستم.
هیچکس نمیتواند ادعا کند که صدای تمام مردم ایران است. ایران بیش از نود میلیون جمعیت دارد؛ مردمی با باورهای سیاسی، پیشینهها و چشماندازهای گوناگون برای آینده. دیاسپورای ایرانی نیز جامعهای یکدست و همگون نیست. سخن گفتن به گونهای که گویی یک فرد، یک خاندان یا یک جریان سیاسی بهنام همه ایرانیان سخن میگوید، چیزی جز یک نمایش فریبنده نیست.
اگر بخواهم به خودم یک برچسب سیاسی بدهم، از واژههای سپیده زرینکلک استفاده میکنم: «بیخانمانِ سیاسی». متأسفانه من در این وضعیت تنها نیستم. بسیاری از ایرانیان احساس میکنند از نظر سیاسی بیپناه و بیسرپرست ماندهاند.
من مخالف جمهوری اسلامی هستم. ما خواهان بازگشت به گذشته نیستیم؛ ما آیندهای دموکراتیک میخواهیم که در آن هر انسان، فارغ از تبار، زبان، مذهب، جنسیت یا باور سیاسی، بتواند آزادانه زندگی کند.
کانون اصلی جنبش آزادیخواهانه ایران هنوز در داخل ایران است. به همین دلیل باید نام آنان را زنده نگه داریم: نرگس محمدی، نسرین ستوده، رضا خندان، توماج صالحی، پخشان عزیزی، گوهر عشقی، منوچهر بختیاری، گلرخ ایرایی، سپیده قلیان و پرستو احمدی.
آنان بهای آزادی را میپردازند؛ نه با شعار، بلکه با زندان، شکنجه، تهدید، ارعاب و گاه با جان خود.
همچون یکی از قهرمانان مردم من، فرزاد کمانگر؛ آموزگار کوردی که در سال ۱۳۸۵ بازداشت شد، به شکلی هولناک شکنجه شد و در سال ۱۳۸۹ اعدام گردید. نام او نماد هزاران زندانی سیاسی و نماد سرکوب ساختاری اقلیتها در ایران است.
وضعیت امروز دردناک و تکاندهنده است. از ماه دسامبر، سرکوب بار دیگر شدت گرفته است. شمار اعدامها افزایش یافته، زندانیان سیاسی با سرعت بیشتر و بدون دادرسی عادلانه محکوم میشوند، خانوادهها زیر فشار قرار میگیرند، فعالان ناپدید یا خاموش میشوند. جامعهای کامل به گروگان گرفته شده و با ترس اداره میشود.
در روزهای هشتم و نهم ژانویه، هزاران نفر در خیابانها بهدست رژیم کشته شدند. برآوردها از حدود هفت هزار تا احتمالاً سی هزار جانباخته سخن میگویند. در میان قربانیان، کودکان، جوانان، دانشجویان، کارگران و شهروندان عادی حضور داشتند؛ انسانهایی که فقط آزادی میخواستند. اعداد خود گویای فاجعهاند: دویست کودک کشتهشده و صدها ورزشکار که قربانی سرکوب شدهاند.
اما پشت هر عدد، انسانی ایستاده است؛ کودکی، مادری، برادری، خواهری، آیندهای.
از همین رو از این کمیسیون میخواهم: فقط به سیاست قدرت، پروندههای هستهای یا منافع ژئوپولیتیک نگاه نکنید.
به مردم نگاه کنید.
به زندانیان سیاسی نگاه کنید.
به اعدامشدگان نگاه کنید.
به اقلیتها نگاه کنید.
به پناهندگان نگاه کنید.
در هلند نیز بیش از هزار پناهجوی ایرانی در بلاتکلیفی نسبت به وضعیت اقامت خود زندگی میکنند. برای بسیاری از آنان، بازگشت به ایران خطر مرگ دارد. نباید اجازه داد آنان میان زمین و آسمان رها شوند.
و اکنون به پرسش نمایندگی سیاسی میرسم.
در سال ۱۳۵۷، مردم ایران علیه سرکوب به پا خاستند؛ از جمله علیه دودمان پهلوی. آقای رضا پهلوی نسبت خود را با آن تاریخ چگونه تعریف میکند؟
او چگونه میتواند تضمین کند که ایران آینده، دموکراتیک و برخوردار از حقوق و بهرسمیتشناسی همه اقلیتها خواهد بود، در حالی که به اقتدار خاندانی تکیه میکند که در زمان خود چنین نکرد؟
کدام احزاب، نهادهای مدنی یا گروههای مقاومت در داخل ایران واقعاً از او حمایت میکنند؟
و چرا رهبری اپوزیسیون ایران نباید از دل کسانی برآید که امروز در ایران زندانیاند، شکنجه میشوند یا به چوبه دار سپرده میشوند؟
ایران کشوری یکدست نیست. ایران از کوردها، بلوچها، عربها، آذریها، ترکمنها، لرها، فارسها و بسیاری دیگر تشکیل شده است. ایران آزاد تنها زمانی معنا خواهد داشت که همه این جامعهها به رسمیت شناخته شوند؛ نه بهعنوان تهدید، نه بهعنوان جداییطلب، بلکه بهعنوان مردمانی برابر در آیندهای دموکراتیک.
ایران آزاد نباید تکرار قدرت متمرکز گذشته باشد. نه سرکوبی تازه، نه رهبری که بدون انتخاب شدن از سوی همه، به نام همه سخن بگوید.
ایران آزاد باید دموکراتیک، چندصدایی و عادلانه باشد.
از همین رو از هلند میخواهم: از جامعه مدنی در داخل ایران حمایت کنید. زندانیان سیاسی را از یاد نبرید و نام آنان را زنده نگه دارید. فشار بر مسئولان اعدام و سرکوب را افزایش دهید. از پناهجویان ایرانی در این کشور محافظت کنید. و اجازه ندهید آینده ایران را جنگ، دودمانها یا منافع ژئوپولیتیک تعیین کنند؛ آینده ایران باید به دست اراده آزاد مردم آن ساخته شود.
مردم ایران بهدنبال یک مرد قدرتمند تازه نیستند.
آنان آزادی میخواهند.
آنان کرامت میخواهند.
آنان زندگی میخواهند.
ژن، ژیان، ئازادی.
زن، زندگی، آزادی.
سپاسگزارم.
Geachte voorzitter,
Geachte leden van de Commissie Buitenlandse Zaken,
Dank u wel dat ik vandaag het woord mag voeren.
Voordat ik begin, wil ik één belangrijk punt maken. Ik ben niet dé stem van het volk. Ik ben niet dé Iraanse diaspora.
Niemand kan pretenderen dé stem van het Iraanse volk te zijn. Iran telt ruim 90 miljoen inwoners. Hun politieke overtuigingen, achtergronden en toekomstvisies zijn divers. Ook de Iraanse diaspora is geen homogene gemeenschap. Spreken alsof één persoon, één dynastie of één politieke beweging namens alle Iraniërs spreekt, is een farce.
Als ik mezelf een politiek label moet geven, dan gebruik ik de woorden van Sepideh Zarrinkelk: politiek dakloos. Hierin ben ik helaas niet alleen. Veel Iraniërs voelen zich politiek verweesd.
Ik ben tegen de Islamitische Republiek. Wij willen geen terugkeer naar het verleden, maar een democratische toekomst waarin iedereen vrij kan leven, ongeacht afkomst, taal, religie, geslacht of politieke overtuiging.
De kern van de Iraanse vrijheidsbeweging bevindt zich nog altijd binnen Iran. Daarom moeten we hun namen blijven noemen: Narges Mohammadi, Nasrin Sotoudeh, Reza Khandan, Toomaj Salehi, Pakhshan Azizi, Gohar Eshghi, Manoochehr Bakhtiari, Gholrokh Iraee, Sepideh Gholian en Parastoo Ahmadi.
Zij betalen de prijs. Niet met woorden, maar met gevangenschap, marteling, intimidatie en soms met hun leven.
Zoals een van mijn volkshelden, Farzad Kamangar, een Koerdische leraar. Hij werd gearresteerd in 2006, gruwelijk gemarteld en in 2010 geëxecuteerd. Zijn naam staat symbool voor duizenden politieke gevangenen en voor de structurele onderdrukking van minderheden in Iran.
De situatie is schrijnend. Sinds december is de repressie opnieuw verhard. Executies nemen toe. Politieke gevangenen worden sneller en zonder eerlijk proces veroordeeld. Families worden onder druk gezet. Activisten verdwijnen of worden monddood gemaakt. Een hele samenleving wordt gegijzeld en met angst geregeerd.
Op 8 en 9 januari zijn duizenden mensen op straat vermoord door het regime. Schattingen lopen uiteen van ongeveer 7.000 tot mogelijk 30.000 doden. Onder de slachtoffers zijn kinderen, jongeren, studenten, arbeiders en gewone burgers die vrijheid eisten. De cijfers liegen er niet om: 200 vermoorde kinderen en honderden sporters die slachtoffer zijn geworden van repressie.
Achter ieder cijfer zit een mens. Een kind. Een moeder. Een broer. Een zus. Een toekomst.
Daarom vraag ik deze commissie: kijk niet alleen naar machtspolitiek, nucleaire dossiers of geopolitieke belangen.
Kijk naar de mensen.
Kijk naar de politieke gevangenen.
Kijk naar de geëxecuteerden.
Kijk naar de minderheden.
Kijk naar de vluchtelingen.
Ook in Nederland leven meer dan 1000 Iraanse vluchtelingen in onzekerheid over hun verblijfsstatus. Voor velen van hen is terugkeer naar Iran levensgevaarlijk. Zij mogen niet tussen wal en schip vallen.
En dan kom ik bij de vraag naar vertegenwoordiging.
In 1979 kwam de Iraanse bevolking in opstand tegen onderdrukking, ook tegen de Pahlavi-dynastie. Hoe verhoudt de heer Reza Pahlavi zich tot die geschiedenis?
Hoe garandeert hij een democratisch Iran met rechten en erkenning voor alle minderheden, wanneer hij zich beroept op de autoriteit van een dynastie die dat destijds niet deed?
Welke partijen, maatschappelijke organisaties of verzetsgroepen binnen Iran steunen hem daadwerkelijk?
En waarom wordt het leiderschap van de Iraanse oppositie niet gevormd door de mensen die vandaag in Iran gevangen zitten, worden gemarteld of worden geëxecuteerd?
Iran is geen homogeen land. Iran bestaat uit Koerden, Baluchen, Arabieren, Azeri’s, Turkmenen, Lors, Perzen en vele anderen. Een vrij Iran kan alleen bestaan als al deze gemeenschappen worden erkend. Niet als bedreiging. Niet als separatisten. Maar als gelijkwaardige volkeren binnen een democratische toekomst.
Een vrij Iran mag geen herhaling zijn van oude centralistische macht. Geen nieuwe onderdrukking. Geen leider die namens iedereen spreekt zonder door iedereen gekozen te zijn.
Een vrij Iran moet democratisch, pluriform en rechtvaardig zijn.
Daarom vraag ik Nederland: steun de civiele samenleving binnen Iran. Houd politieke gevangenen zichtbaar. Verhoog de druk op verantwoordelijken voor executies en repressie. Bescherm Iraanse vluchtelingen hier. En laat alstublieft de toekomst van Iran niet bepalen door oorlog, dynastieën of geopolitieke belangen, maar door de vrije wil van de mensen zelf.
De mensen in Iran vragen niet om een nieuwe sterke man.
Zij vragen om vrijheid.
Zij vragen om waardigheid.
Zij vragen om leven.
Bo Jin, Bo Jiyan, Bo Azadî.
Woman. Life. Freedom.
Dank u wel.