فشار بر زندانیان سیاسی، بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ و خانوادههای آنان در چند زندان ایران افزایش یافته است. در روزهای اخیر، گزارشهایی از صدور حکم اعدام برای یک معترض در قزوین، محرومیت تنبیهی دو زن زندانی در مشهد از حقوق اولیه، جلوگیری از درمان تخصصی زندانیان سیاسی بیمار در اوین و ادامه احضار و اجرای حکم علیه شهروندان معترض منتشر شده است.
سنگینترین گزارش مربوط به کمال خانبابایی، از بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴ در قزوین است. او که در زندان چوبیندر قزوین نگهداری میشود، از سوی شعبه اول دادگاه انقلاب قزوین به ریاست قاضی اسدی، به اتهام «محاربه» به اعدام محکوم شده است.
بر اساس گزارش هرانا، یکی از مصادیق اتهامی مطرحشده علیه او، شکستن دو دوربین اعلام شده است. خانبابایی پس از بازداشت در ۲۵ دیماه، حدود ۱۰ روز در بازداشتگاه اداره اطلاعات تحت بازجویی بوده و بنا بر گزارشها، برای گرفتن اعتراف اجباری مورد ضربوشتم قرار گرفته است. پرونده او پس از اعتراض به رأی، اکنون به دیوان عالی کشور فرستاده شده است.
در زندان وکیلآباد مشهد نیز فشار بر زندانیان زن شدت گرفته است. آذر یاهو، شهروند ۳۸ ساله، با گذشت ۱۲۵ روز از بازداشت، همچنان بهصورت بلاتکلیف در این زندان نگهداری میشود. او از ۱۴ تیرماه به شکل تنبیهی از حق تماس تلفنی و ملاقات با خانواده محروم شده و به بند شش زندان انتقال یافته است.
مسئولان زندان دلیل این اقدام را انتشار مطلبی درباره وضعیت او در زندان اعلام کردهاند، اما منبعی نزدیک به خانواده گفته است که او چنین مطلبی منتشر نکرده است. آذر یاهو با اتهام «همکاری با اسرائیل» روبهروست؛ اتهامی که بنا بر گزارشها، به فعالیتهای مجازی، استفاده از استیکر و همچنین حضور در خیابان و رقصیدن در روز مرگ علی خامنهای نسبت داده شده است.
محبوبه شعبانی، از دیگر بازداشتشدگان اعتراضات دیماه ۱۴۰۴، نیز در همین زندان بهصورت تنبیهی به بند قرنطینه منتقل شده است. به گفته منبعی نزدیک به خانواده، او با این انتقال مخالفت کرده، اما مأموران زندان با خشونت او را به قرنطینه بردهاند.
مسئولان زندان دلیل این اقدام را انتشار فایل صوتی به خارج از زندان عنوان کردهاند، در حالی که خانواده میگوید هیچ فایل صوتی از سوی او منتشر نشده است. محبوبه شعبانی با اتهاماتی از جمله «اقدام عملیاتی جهت تحکیم اسرائیل، آمریکا و عوامل وابسته به گروههای اپوزیسیون» روبهروست؛ اتهامی سنگین و مبهم که از نگاه نهادهای حقوق بشری، نشانهای از امنیتیسازی گسترده اعتراضات پس از جنگ و بحران اخیر است.
در زندان اوین، دستکم دو زندانی سیاسی بیمار از دسترسی به درمان تخصصی محروم ماندهاند. سیامک امینی، زندانی سیاسی دهه شصت و محبوس در سالن یک بند هفت اوین، به بیماری خودایمنی و پوکی استخوان شدید مبتلاست. با این حال، بیش از یک سال است که بهدلیل خودداری از پوشیدن لباس زندان، از اعزام مؤثر به بیمارستان و دریافت داروی ضروری محروم شده است.
او باید هر چهار ماه یکبار داروی تخصصی دریافت کند، اما خانوادهاش با وجود گرفتن چند نوبت درمان، موفق به تکمیل روند درمان او نشدهاند. محرومیت از درمان در مورد او، بنا بر گزارشها، به شکستگی دنده و تشدید بیماری منجر شده است.
محمد معیدی شکیب، زندانی سیاسی دیگر در اوین، نیز در اعتراض به محرومیت از درمان تخصصی دست به اعتصاب زده است. او از بیماری قلبی، عارضه پروستات و دیسک کمر و گردن رنج میبرد و از ۷ تیرماه، در اعتراض به جلوگیری از اعزام به مراکز درمانی خارج از زندان، در اعتصاب بهسر میبرد.
بر اساس گزارش هرانا، پس از آغاز اعتصاب، رئیس زندان او را تهدید کرده است که در صورت ادامه اعتراض، به بیمارستان روانپزشکی رازی، معروف به امینآباد، منتقل خواهد شد.
در پروندهای دیگر، پروین سلطانی، شهروند ساکن تهران و دخترخوانده کاظم علینژاد، زندانی سیاسی اوین، بهصورت تلفنی به اداره اطلاعات تهران احضار شده است. دلیل احضار او، انتشار مطالبی در حمایت از اعتراضات سراسری دیماه ۱۴۰۴ اعلام شده است.
همچنین سیداحمد سیدعبداللهی، مشاور و روانشناس ساکن بروجن، برای اجرای حکم حبس احضار شده و باید پنج ماه و هفت روز زندان را تحمل کند. او پیشتر بهدلیل انتشار ویدئویی به زبان انگلیسی خطاب به رئیسجمهور آمریکا و ارسال آن برای یک رسانه مخالف حکومت، به حبس و محرومیت از خدمات عمومی و اجتماعی محکوم شده بود.
در رشت، شریفه محمدی، فعال کارگری، پس از پایان مرخصی و مخالفت مسئولان قضایی با تمدید آن، به زندان لاکان بازگشته است. او پیشتر با اتهام «بغی» به اعدام محکوم شده بود؛ حکمی که بعداً با یک درجه تخفیف به ۳۰ سال زندان تبدیل شد. پرونده شریفه محمدی از نمونههای شاخص تبدیل فعالیت کارگری و مدنی به اتهامات سنگین امنیتی در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی به شمار میرود.
در کنار این موارد، وضعیت کریگ و لیندزی فورمن، زوج بریتانیایی زندانی در اوین، نیز وخیم گزارش شده است. آنان که به اتهام «جاسوسی» هر یک به ۱۰ سال حبس محکوم شدهاند، همچنان در اعتصاب بهسر میبرند.
لیندزی فورمن ۴۹ روز و کریگ فورمن ۵۸ روز است که در اعتراض به شرایط نگهداری، قطع تماس با خانواده و محرومیت از حقوق اولیه اعتصاب کردهاند. گزارشها حاکی است که هر دو با کاهش وزن شدید، ضعف جسمی و محرومیت از دارو، لوازم بهداشتی، عینک و تماس با خانواده روبهرو هستند.
به گفته منابع مطلع، فشار بر این زوج پس از مصاحبه آنان با بیبیسی ورلد و اشاره به آمار اعدامها در ایران تشدید شده است.
مجموع این گزارشها تصویری نگرانکننده از تشدید فشار امنیتی و قضایی بر زندانیان سیاسی، معترضان و خانوادههای آنان در زندانهای مختلف ایران ارائه میدهد؛ فشاری که از صدور احکام سنگین و مبهم امنیتی تا محرومیت از درمان، تماس، ملاقات و حقوق اولیه زندانیان را در بر میگیرد.