کوردانه: آزاد مستوفی: در سیاست، برخی چهرهها بیش از آنکه حامل اندیشه باشند، حامل ژستاند. ژستهایی اغراقشده که قرار است اقتدار را القا کنند اما در عمل چیزی جز نمایش تهی از محتوا نیستند. این نوع ایستادن، این نگاه از بالا به پایین، این تلاش برای القای کنترل همه وقتی از پشتوانه فکری و استقلال واقعی خالی باشند، بیشتر شبیه یک اجرای ناشیانهاند تا نشانه قدرت.
مسئله فقط ظاهر نیستمسئله این است که پشت این نمایشها، اغلب نوعی وابستگی پنهان یا آشکار به بازیهایی دیده میشود که قواعدش را دیگران نوشتهاند. در چنین شرایطی، فرد عملاً از جایگاه یک کنشگر مستقل سقوط میکند و به مهرهای بدل میشود که تنها وظیفهاش اجرای نقش در سناریویی از پیش تعیینشده است و هر روز در لباسی برای رسیدن به کاخ قدرت از بیگانه ای گدایی پشتیبانی می کند.
بعضیها در سیاست نه با اندیشه بالا میآیند نه با کارنامه بلکه با «نور صحنه». چهرهای که از دل واقعیت جامعه نجوشیده باشد و در اتاقهای تدوین و قابهای تلویزیونی ساخته شده باشد و طرفداران عصبانی سیاسی داشته باشد که بعد از به گل نشستن شعارها به افسردگان و هتاکانی سیاسی بدل شده اند؛ بدون شک این فرد دکور سیاسی از همان ابتدا روی پایهای سست ایستاده است و در دنیای کشمکش های میدانی قدرت اینها بیشتر محصول قاباند تا محصول فکر.
ژستهای اغراقشده، نگاههای از بالا، ایستادنهای حسابشده برای دوربین همه تلاشی است برای القای اقتداری که در بیرون از آن قاب، وجود خارجی ندارد. مسئله اینجاست که این نوع «اقتدار»، با قطع شدن تصویر، فرو میریزد. چهرهای که رسانه آن را ساخته باشد، در زمین بازی سیاست، بازیگر نیست «دکور »است و دکور، با خاموش شدن نور، ناپدید میشود.
وقتی فردی بهجای تکیه بر استقلال فکری، در مسیرهای از پیش طراحیشده حرکت میکند، عملاً اختیارش را واگذار کرده است. دیگر نه صدای خودش را دارد، نه مسیر خودش را. تنها بازتابی است از ارادهای بیرون از خود و این یعنی حذف تدریجی از معادله واقعی قدرت است.
افکار عمومی امروز این تفاوت را خوب میفهمد. مردم دیگر صرفاً تصویر را نمیبینند پشت صحنه را هم حدس میزنند که یک احمق مفید برای اطلاعات سپاه و بیگانگان کارتی سوخته بیش نیست و بدون شک وقتی این پرده کنار برود، چیزی که باقی میماند نه «اقتدار»، بلکه پوچی پر سر و صدایی است که تاریخ مصرفش انقضا شده است.
در هر تغییر و تحول میدانی نیروهای تاثیرگذار میدانند سیاست جای نقشبازی کردن نیست. هر چهرهای که نقش را با واقعیت اشتباه بگیرد، دیر یا زود با همان واقعیتی روبهرو میشود که هیچ دوربینی نمیتواند آن را تغییر دهد.