عبدالله اوجالان، رهبر حزب کارگران کردستان، در پیامی به سومین کنفرانس بزرگ «کنگره اسلام دموکراتیک» در دیاربکر گفت راهحل بحرانهای خاورمیانه در تقویت رویکردهای دولتگرا و هژمونیک نیست، بلکه باید در گسترش جامعه دموکراتیک جستوجو شود.
در این پیام که در کنفرانس فدراسیون پژوهشهای اسلامی بینالنهرین با عنوان «اسلام دموکراتیک: صداقت در ایمان، آزادی در جامعه» خوانده شد، اوجالان اسلام را در اصل «جنبشی بزرگ برای حقیقت اجتماعی» دانست که بر آزادی، عدالت و برابری بنا شده است. او گفت روندی که از دوره امویان آغاز شد، دین را از یک نظام اخلاقی و اجتماعی دور کرد و آن را به ابزار مشروعیتبخشی به دولت تبدیل ساخت.
اوجالان با اشاره به «میثاق مدینه» آن را نمونهای تاریخی از قرارداد اجتماعی دموکراتیک و همزیستی میان باورها، هویتها و فرهنگهای گوناگون دانست. او همچنین گفت «جهاد واقعی» مبارزه انسان با گرایشهای درونی به قدرت، خودخواهی، سلطهطلبی و هر شکل از ستم است.
در بخش دیگری از پیام، اوجالان تأکید کرد دین نباید در خدمت دولت، قدرت و سرمایه باشد، بلکه باید وجدان جامعه و پشتوانه زندگی آزاد و سیاست دموکراتیک باشد. او آزادی زنان، زندگی اکولوژیک و برادری خلقها را از عناصر اصلی فهم دموکراتیک از اسلام دانست و گفت هیچ رویکردی که زنان را حذف کند، طبیعت را موضوع بهرهکشی نامحدود بداند یا میان خلقها دشمنی تولید کند، نمیتواند نماینده حقیقت اسلام باشد.
اوجالان در پایان گفت در برابر جنگهای مذهبی، درگیریهای ملیگرایانه و کشمکشهای قدرت در خاورمیانه، پاسخ در دولتسازی بیشتر نیست؛ بلکه در تقویت جامعه دموکراتیک، همزیستی خلقها و آن چیزی است که او «روند صلح و جامعه دموکراتیک» نامید