نیویورکتایمز به نقل از منابعی در ایران گزارش داد حسین طائب، رییس سازمان بسیج، طراح حمله به کشتیها در دوره آتشبس تهران و واشینگتن بوده و پس از آن میان مسعود پزشکیان و احمد وحیدی بر سر این حمله مشاجره لفظی رخ داده است
خبرنامه گویا – چند هفته پس از برقراری آتشبس شکننده میان جمهوری اسلامی و آمریکا، مسعود پزشکیان مطلع شد نیروهای ایرانی به سه کشتی تجاری در تنگه هرمز حمله کردهاند؛ عملیاتی که ظاهراً بدون اطلاع دولت، فرمانده کل سپاه و شورای عالی امنیت ملی انجام شده بود.
به گزارش نیویورکتایمز، پزشکیان که دستیابی به توافق را محور اصلی دولت خود قرار داده بود، با عصبانیت از احمد وحیدی، فرمانده سپاه، توضیح خواست. وحیدی گفت هیچ عملیات نظامی را تأیید نکرده و بررسیها نشان داد شورای عالی امنیت ملی نیز از حملات بیخبر بوده است.
بر اساس این روایت، شماری از فرماندهان نظامی با استفاده از اختیاراتی که به نیروهای مستقر در تنگه هرمز داده شده بود، مستقلاً دست به حمله زدند. آمریکا نیز در واکنش، اهدافی را در ایران مورد حمله قرار داد و دور تازهای از حملات متقابل آغاز شد که سرانجام توافق صلح را از مسیر خارج کرد.
نیویورکتایمز به نقل از مقامهای ایرانی، از جمله اعضای سپاه، نوشت تحقیقات داخلی حسین طائب، رئیس پیشین سازمان اطلاعات سپاه، را طراح اصلی این اقدام معرفی کرده است. طائب که بیش از دو دهه در رأس دستگاه اطلاعاتی سپاه قرار داشت، ظاهراً به مجتبی خامنهای گفته بود پذیرش توافق موقت با آمریکا اشتباه بوده است.
به پزشکیان گفته شد فرماندهان میدانی بر اساس دستوری عمل کردهاند که به آنان اجازه میداد بدون کسب مجوز از فرماندهی مرکزی، هر کشتی ناقض کنترل جمهوری اسلامی بر تنگه هرمز را هدف قرار دهند. برخی نیز مدعی شدند این دستور از سوی مجتبی خامنهای صادر شده است؛ ادعایی که بنا بر گزارش، پزشکیان آن را نپذیرفت و خواستار ارائه مدرک شد.
طائب نهتنها مجازات نشد، بلکه از سوی مجتبی خامنهای به ریاست بسیج منصوب شد. محسن رضایی، فرمانده پیشین سپاه، نیز به ریاست شورای عالی امنیت ملی رسید. انتصاب رضایی پیروزی جناح تندرو تلقی شده، هرچند برخی ناظران آن را تلاشی برای مهار اختلافات داخلی با استفاده از تجربه سیاسی و امنیتی او میدانند.
گزارش همچنین از ابهام گسترده درباره نقش واقعی مجتبی خامنهای در اداره کشور خبر میدهد. به نوشته نیویورکتایمز، درباره محل اقامت، وضعیت جسمی و ذهنی و میزان دخالت او در تصمیمگیریهای روزانه تردیدهایی وجود دارد. پزشکیان گفته است دو بار با او دیدار کرده، اما بنا بر این گزارش، نخستین تماس بهصورت مجازی و از طریق یک واسطه انجام شده و پزشکیان به نزدیکانش گفته مطمئن نبوده مجتبی خامنهای واقعاً در سوی دیگر تماس حضور داشته است.
این غیبت و تردید درباره پیامهای صادرشده به نام رهبر جدید، زمینه را برای تشدید رقابت میان مراکز قدرت فراهم کرده است. در ماههای اخیر، مجید موسوی، فرمانده نیروی هوافضای سپاه، و دیگر چهرههای تندرو خواستار گسترش حملات به تأسیسات انرژی در منطقه شدهاند تا هزینه جنگ برای آمریکا و متحدانش افزایش یابد. در مقابل، پزشکیان، عباس عراقچی و محمدباقر قالیباف درباره خطر فروبردن کشور در بحرانی عمیقتر هشدار دادهاند.
همزمان، حوثیهای مورد حمایت جمهوری اسلامی با تصرف بندر مخا و جزیره پریم در یمن، دامنه درگیری را به ورودی جنوبی دریای سرخ گسترش دادهاند. حدود ۱۲ درصد تجارت دریایی نفت و نزدیک به ۳۰ درصد حملونقل کانتینری جهان از مسیر بابالمندب عبور میکند. به نوشته نیویورکتایمز، جناح خواهان ادامه جنگ تا آخر هفته گذشته در کشمکش داخلی تهران دست بالا را پیدا کرده بود.