وب‌سایت آمریکایی اکسیوس به نقل از مقام‌های دولت آمریکا گزارش داده است که پنتاگون به فرماندهی مرکزی ارتش ایالات متحده (سنتکام) دستور داده آمادگی‌های لازم برای ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران را تکمیل کند. اگرچه دونالد ترامپ هنوز تصمیم نهایی برای آغاز حملات را اتخاذ نکرده است، منابع آمریکایی و اسرائیلی از احتمال وقوع عملیات پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا سخن می‌گویند. بر اساس این گزارش، زیرساخت‌های انرژی، مراکز اقتصادی و تأسیسات هسته‌ای ایران از جمله اهداف احتمالی حملات خواهند بود؛ سناریویی که می‌تواند بار دیگر خاورمیانه را با تشدید درگیری‌های نظامی، افزایش قیمت جهانی نفت و پیامدهای سنگین انسانی و اقتصادی مواجه کند.
پنتاگون در انتظار فرمان ترامپ؛ احتمال ازسرگیری عملیات گسترده علیه ایران
به گزارش کوردانه به نقل از وب‌سایت آمریکایی «اکسیوس»، وزارت دفاع ایالات متحده در روزهای اخیر از فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، خواسته است برنامه‌ریزی‌ها و آمادگی‌های نظامی لازم برای ازسرگیری احتمالی عملیات گسترده علیه ایران را به مرحله نهایی برساند.
این دستور در شرایطی صادر شده است که تنش‌های نظامی و سیاسی میان تهران و واشینگتن همچنان ادامه دارد و تلاش‌های دیپلماتیک برای دستیابی به توافقی جدید تاکنون به نتیجه مشخصی نرسیده است.
اکسیوس روز چهارشنبه ۷ اکتبر، برابر با ۱۵ مهر ۱۴۰۵، به نقل از مقام‌های آمریکایی گزارش داد که دستور پنتاگون به معنای تصمیم قطعی برای آغاز جنگ نیست و زمان مشخصی نیز برای اجرای حملات تعیین نشده است.
با این حال، منابع آمریکایی و اسرائیلی گفته‌اند در صورت اتخاذ تصمیم نهایی از سوی دونالد ترامپ، احتمال دارد عملیات نظامی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر آغاز شود.
انتخابات پارلمانی اسرائیل نیز برای ۲۷ اکتبر برنامه‌ریزی شده است؛ تاریخی که تنها یک هفته با انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا فاصله دارد.
به گفته منابع آگاه، احتمال آغاز عملیات پیش از این دو انتخابات همچنان مطرح است، هرچند مقام‌های اسرائیلی ارزیابی کرده‌اند که احتمال اجرای حمله گسترده پیش از انتخابات در شرایط کنونی چندان بالا نیست.
اهداف احتمالی؛ از تأسیسات هسته‌ای تا زیرساخت‌های انرژی ایران
بر اساس گزارش اکسیوس، در صورت تصمیم واشینگتن برای ازسرگیری عملیات گسترده، حملات احتمالی می‌توانند مراکز مرتبط با برنامه هسته‌ای، تأسیسات انرژی و زیرساخت‌های راهبردی و اقتصادی ایران را هدف قرار دهند.
منابع آمریکایی و اسرائیلی گفته‌اند چنین عملیاتی ممکن است با مشارکت ارتش اسرائیل انجام شود و از نظر گستردگی و شدت، فراتر از حملات محدود نظامی باشد.
این سناریو در حالی مطرح می‌شود که اقتصاد ایران بر اثر تحریم‌ها، جنگ و محدودیت‌های تجاری با مشکلات جدی مواجه است و حمله دوباره به زیرساخت‌های حیاتی می‌تواند فشار بیشتری بر فعالیت‌های اقتصادی و زندگی شهروندان وارد کند.
از سوی دیگر، احتمال واکنش نظامی ایران به حملات جدید، نگرانی‌ها درباره گسترش درگیری به دیگر کشورهای منطقه و اختلال در مسیرهای انتقال انرژی را افزایش داده است.
اکسیوس گزارش داده است که آغاز دوباره عملیات نظامی در سه تا چهار هفته آینده، به‌ویژه در صورت افزایش قیمت جهانی نفت، می‌تواند بر فضای اقتصادی و سیاسی آمریکا در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای تأثیر بگذارد.
یک مقام وزارت دفاع آمریکا در گفت‌وگو با اکسیوس تأکید کرده است که وظیفه پنتاگون تهیه و ارائه گزینه‌های نظامی به رئیس‌جمهوری است و تصمیم نهایی درباره اجرای هرگونه عملیات بر عهده دونالد ترامپ خواهد بود.
در همین حال، یک مقام کاخ سفید با تأکید بر اینکه تمامی گزینه‌ها همچنان روی میز قرار دارند، گفته است رئیس‌جمهوری آمریکا می‌تواند در هر زمانی درباره استفاده از آنها تصمیم بگیرد.
این مقام مدعی شده است که واشینگتن با توجه به موقعیت نظامی خود در تنگه هرمز و شرایط دشوار اقتصادی ایران، از اهرم‌های فشار قابل توجهی برخوردار است.
او همچنین هشدار داده است که تهران در برابر دو مسیر قرار دارد: دستیابی به توافق با آمریکا یا مواجهه با اقدامات سخت‌گیرانه‌تر واشینگتن.
گزارش آتلانتیک؛ بررسی حمله پیش از انتخابات آمریکا
هم‌زمان با انتشار گزارش اکسیوس، مجله آمریکایی «آتلانتیک» نیز روز چهارشنبه ۷ اکتبر گزارش داد که دولت ترامپ از پنتاگون خواسته است گزینه‌های حمله به ایران پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا را بررسی کند.
به نوشته این نشریه، هنوز درباره دامنه عملیات، اهداف احتمالی و زمان اجرای حملات توافق نهایی حاصل نشده است.
آتلانتیک گزارش داده است که در محافل تصمیم‌گیری دولت آمریکا، علاوه بر گزینه حملات محدود پیش از انتخابات، احتمال انجام عملیات گسترده‌تر پس از برگزاری انتخابات نیز بررسی می‌شود.
برخی مقام‌های آمریکایی معتقدند عملیات نظامی محدود ممکن است به ترامپ امکان دهد دستاوردی نظامی در برابر ایران ارائه کند، اما در مقابل، شماری از مشاوران و کارشناسان هشدار داده‌اند که چنین اقدامی می‌تواند به تشدید جنگ، افزایش قیمت سوخت و آسیب به منافع اقتصادی و امنیتی آمریکا منجر شود.
افزایش هزینه‌های انرژی و ادامه درگیری با ایران به یکی از مسائل مهم سیاسی آمریکا در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای تبدیل شده است.
به همین دلیل، زمان احتمالی آغاز حملات، علاوه بر ملاحظات نظامی و امنیتی، از منظر پیامدهای سیاسی و اقتصادی داخلی آمریکا نیز مورد توجه قرار گرفته است.
مذاکرات تهران و واشینگتن در بن‌بست
گزارش‌ها درباره افزایش آمادگی نظامی آمریکا در شرایطی منتشر شده‌اند که مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشینگتن با میانجیگری قطر همچنان با اختلاف‌های جدی روبه‌رو است.
بر اساس گزارش اکسیوس، میانجی‌های قطری در انتظار پاسخ ایران به پیشنهاد متقابل آمریکا هستند؛ پیشنهادی که شامل درخواست‌هایی برای ارائه امتیاز از سوی تهران در زمینه برنامه هسته‌ای است.
اختلاف بر سر شرایط توقف درگیری‌ها، محدودیت‌های مرتبط با تنگه هرمز، تحریم‌های اقتصادی و آینده برنامه هسته‌ای ایران از جمله موانع اصلی دستیابی به توافق به شمار می‌روند.
رویترز نیز در گزارشی در دوم اکتبر، به نقل از منابع ایرانی اعلام کرده بود که تهران هم‌زمان با ادامه تلاش‌های دیپلماتیک، برای پاسخ نظامی گسترده‌تر در صورت ازسرگیری حملات آمریکا آماده می‌شود.
بر اساس این گزارش، مقام‌های نظامی ایران سناریوهایی را بررسی می‌کنند که ممکن است دامنه واکنش تهران را به اهداف مرتبط با آمریکا و کشورهای پشتیبان عملیات نظامی علیه ایران گسترش دهد.
این وضعیت نشان می‌دهد که هر دو طرف، در کنار ادامه تماس‌های دیپلماتیک، گزینه‌های نظامی را نیز در محاسبات خود حفظ کرده‌اند.
افزایش رایزنی‌های واشینگتن و تل‌آویو
در همین حال، اکسیوس گزارش داده است که دونالد ترامپ روز چهارشنبه با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، تلفنی گفت‌وگو کرده است.
این دومین تماس تلفنی دو طرف طی چند روز اخیر بوده است.
یک مقام آمریکایی گفته است که موضوع یادبود قربانیان حملات هفتم اکتبر در این گفت‌وگو مطرح شده، اما جزئیات کامل مذاکرات دو طرف منتشر نشده است.
این تماس پس از نشست مقام‌های ارشد امنیتی اسرائیل درباره ایران انجام شد.
اکسیوس همچنین گزارش داده است که تیم امنیت ملی ترامپ روز جمعه در نشستی چندساعته در کمپ دیوید، درباره وضعیت منطقه و گزینه‌های مرتبط با ایران رایزنی کرده است.
یک مقام اسرائیلی تأیید کرده که احتمال ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران از جمله موضوعات مطرح‌شده در این نشست بوده است.
به گفته یک مقام دیگر اسرائیلی، بحث‌ها درباره حمله احتمالی به ایران طی هفته‌های اخیر افزایش یافته، اما هنوز تصمیم قطعی در این زمینه اتخاذ نشده است.
این مقام احتمال وقوع عملیات پیش از انتخابات را پایین ارزیابی کرده، با این حال گفته است که پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، امکان اجرای چنین سناریویی از نظر او افزایش خواهد یافت.
خطر گسترش جنگ و پیامدهای آن برای مردم ایران و منطقه
ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران می‌تواند پیامدهایی فراتر از رویارویی مستقیم تهران و واشینگتن داشته باشد.
حمله به زیرساخت‌های انرژی و مراکز اقتصادی ایران، علاوه بر خسارت‌های احتمالی مستقیم، ممکن است به اختلال در تولید و توزیع انرژی، کاهش فعالیت‌های صنعتی، افزایش هزینه‌های زندگی و تشدید مشکلات اقتصادی شهروندان منجر شود.
در سطح منطقه‌ای نیز احتمال واکنش موشکی ایران علیه اسرائیل یا اهداف مرتبط با آمریکا، خطر گسترش دامنه درگیری را افزایش می‌دهد.
همچنین هرگونه تشدید تنش در تنگه هرمز، به‌عنوان یکی از مسیرهای مهم انتقال انرژی جهان، می‌تواند بر بازارهای بین‌المللی نفت و گاز تأثیر بگذارد.
با وجود افزایش آمادگی‌های نظامی، هنوز روشن نیست که ترامپ چه زمانی و تحت چه شرایطی درباره اجرای عملیات تصمیم خواهد گرفت.
آنچه تاکنون بر اساس گزارش‌های اکسیوس و آتلانتیک مشخص شده، تکمیل برنامه‌ریزی نظامی آمریکا برای حملات احتمالی است، نه صدور دستور قطعی آغاز عملیات.
با این حال، هم‌زمانی تشدید آمادگی‌های نظامی، بن‌بست مذاکرات هسته‌ای و نزدیک شدن انتخابات آمریکا و اسرائیل، نگرانی‌ها درباره احتمال ورود دوباره منطقه به مرحله‌ای گسترده‌تر از جنگ را افزایش داده است.
در شرایطی که تصمیم‌گیری درباره جنگ در واشینگتن و تل‌آویو ادامه دارد، شهروندان ایران و دیگر کشورهای منطقه با خطر پیامدهای انسانی، اقتصادی و امنیتی دور تازه‌ای از درگیری‌های نظامی روبه‌رو هستند؛ پیامدهایی که دامنه و مدت آنها در صورت آغاز عملیات تازه قابل پیش‌بینی قطعی نیست.
کوردانه