فایق رسولی – سخنگوی تشکل دادخواهان کردستان
٤ ژانویە ٢٠٢٦
بعد از شکست انقلاب ٥٧ و روی کار آمدن جمهوری اسلامی، آنچە بیشتر از هر چیز این حاکمیت را بیش از چهار دهە سرپا نگهداشتە سرکوب سازمانیافتە و اعمال خشونت بر همە آحاد جامعە است. از همان هنگام نیز همزمان با مقاومتهای صورت گرفته، افراد و نهادهایی بە مطالبە کشف حقیقت و اجرای عدالت برخاستەاند کە تا بە امروز ادامە داشتە و خصوصا بعد از خیزش انقلابی زن، زندگی، آزادی بە یکی از جنبشهای ریشەدار و موثر در معادلات جامعە بدل گشتە است. خواست و مطالبە این جنبش چیزی جز برقراری دادگاههای صالحە و برقراری عدالت نیست. خواستی کە حاکمیت موجود با توجە بە ماهیت سرکوبگرانە و نامسولانەاش از پرداختن بە آن نه تنها سر باز زدە، بلکە در برابرش یک گارد تهاجمی نیز گرفتە و بارها افراد، خانوادەها و اکتیویستهای جنبش دادخواهی مورد خشونت قرار گرفتەاند؛ جنبشی کە خود بر پایە عدم خشونت و قطع این چرخە استوار است!
اعتراضاتی کە امروز در جریان است یک اتفاق تازە نیست، بلکە ادامە انقلاب ٥٧ و مقابلە با ضد انقلاب جمهوری اسلامی بودە کە خصوصا بعد از اعتراضات ١٣٩٦ وارد فاز تازەای شدە و با خیزش زن، زندگی، آزادی بە یک نقطە عطف تاریخی رسید. همچنان که از ابتدای مصادره انقلاب توسط جمهوری اسلامی، فعالین و خانوادەهای دادخواە پابەپای مبارزات سایر جنبشها آمدە و بسیار هزینە دادەاند، امروز نیز بخش مهمی از این پروسە هستند. دادخواهان در کنار تحمل فقر، گرانی، تبعیض سیستماتیک ملی، جنسیتی و مذهبی، داغ عمیقتری نیز بر دل دارند، و آن داغ از دست دادن، ناپدید شدن قهری، شکنجە، زندان، تهدید و ارعاب عزیزانشان و حتا خودشان است.
طی سالهای اخیر جامعە دادخواهی در بسیاری از اعتراضات سیاسی و حرکتهای مدنی و اجتماعی، از پیشاهنگان و رهبران بودە است. فراخوانهایی کە بە مناسبتهای مختلف از سوی خانوادەها و فعالین عرصە دادخواهی دادە شدە، اکت هایی کە خصوصا در رابطە با مبارزە علیە اعدام صورت گرفتە، حضورشان در مناسبتهایی مانند تشییع جنازه فعالین زیست محیطی و کارگری و یا مراسماتی مانند نوروز کردستان و … بیانگر پیشاهنگی آنها در عرصەهای مختلف است. نوع برخورد و تعامل جامعە و مردم و رسانەها از محبوبیت و مقبولیت و بە تبع آن جایگاە آنها در جامعه میگوید.
جنبش دادخواهی بدلیل تجربه و تحمل ابعاد وسیع اجتماعی، سیاسی و روانی جنایات حاکمیت، جنبشی است که شاید بیش از بسیاری از جنبشهای دیگر در پی تعیین تکلیف با حکومتی است که نزدیک به نیم قرن است آن را انکار و مورد فشار قرار میدهد و قطعا خواست و مطالبه و خون به ناحق ریخته شده و سرنوشت عزیزانشان بهیچ وجه قابل معامله نخواهد بود و حاضر به تمکین و سازش روی حداقلها نیست. برای همین است که امروز فعالین جنبش دادخواهی و خانواده جانباختگان و آسیب دیدگان میتوانند و باید به اهمیت جایگاه و پایگاه اجتماعی خود پی برده و نقش تاریخی خود را در به ثمر رسیدن انقلاب جاری ایفا کنند. چرا که تغییر سیستم قضایی موجود گامی مهم در جهت کشف حقیقت و اجرای عدالت از طریق برقراری دادگاههای صالحه میباشد که از ارکان جنبش دادخواهی است. همچنین، این جنبش نه تنها به کشف حقیقت و اجرای عدالت نظر دارد، بلکه بخشی از تمرکزش بر “عدم تکرار” خشونت و جنایت بوده و از این نظر فقط حرکتی برای بازپس گیری یک حق از دست رفته نیست، بلکه عمیقا سیاسی و تمرکزش بر “آینده” است. تمرکز بر آینده بمعنای نظر بر ساختار قدرت سیاسی و دستگاه قضایی است. از این جنبه هم این جنبش و اکتیویستهای آن بایستی بر این امر واقف باشند که “تضمین عدم تکرار” مستلزم دخالت مستقیم آنها در تعیین و پی ریزی ساختار سیاسی است و این مسله میطلبد که ایشان بایستی خود بخشی نه تنها از مکانیزم تغییر در وضع موجود، بلکه بخشی از “ترسیم نقشه زندگی آینده” جامعه نیز باشند.
بنابراین حضور آنها همچنان که در تحرکات اعتراضی و مدنی بخصوص در سالهای اخیر همیشه پر رنگ بوده، در این تعیین تکلیف تاریخی که در خیابانهای ایران در جریان است، ضروری مینماید.
خانوادەهای دادخواە و تشکلهای دادخواهی با تشخیص موقعیت و فراز و نشیبهای مبارزه، با دادن بیانیەهای اعتراضی و حمایتی، فراخوان، حضور در قواره پیشقراولان جنبش خیابان و ابداع خط مشی ها و شعارهای در خور، میتوانند صاحب این نقش تاریخی در گذار از وضع موجود و همچنین بنیان نهادن جامعەای آزاد و برابر باشند.
فایق رسولی – سخنگوی تشکل دادخواهان کردستان
٤ ژانویە ٢٠٢٦