در نگاه نخست، یک توییت کوتاه میتواند شبیه شوخی یا میم اینترنتی بهنظر برسد، اما ساعاتی بعد، واقعیت خیابانها نشان داد که اینبار با یک همزمانی معنادار روبهرو هستیم. ساعاتی پیش از آغاز موج جدید اعتراضات، علی خامنهای در حساب کاربری خود در شبکه اجتماعی X (توییتر سابق) به زبان انگلیسی نوشت:
“We will not give in to the enemy”
(ما تسلیم دشمن نخواهیم شد).
اندکی بعد، ایلان ماسک در پاسخی کوتاه و به فارسی نوشت: «زهی خیال باطل»؛ پاسخی که بهسرعت بازتاب گستردهای یافت و به نمادی از فضای متشنج آن روز تبدیل شد.
آغاز اعتراضات در تهران
از حوالی ظهر یکشنبه ۱۴ دی، گزارشها از آغاز اعتراضات در مرکز تهران حکایت داشت. حوالی ساعت ۱۴:۴۷، محدوده خیابانهای جمهوری و حافظ شاهد تجمع و درگیری بود. با گذشت زمان، دامنه اعتراضات به خیابان انقلاب، تئاتر شهر، نارمک، ستارخان، صادقیه و تهرانسر کشیده شد.
گزارشها از شلیک گسترده گاز اشکآور و استفاده از بمبهای صوتی توسط نیروهای امنیتی برای ایجاد رعب و وحشت حکایت داشت. در برخی نقاط، مردم با ایجاد ترافیک و مسدودسازی خیابانها تلاش کردند از پیشروی نیروهای سرکوب جلوگیری کنند.
گسترش اعتراضات به شهرهای دیگر
همزمان با تهران، اعتراضات به شکل گسترده در شهرهای مختلف کشور گزارش شد:
- مرودشت (فارس): خیابانها عملاً در اختیار مردم قرار گرفت. گزارشهایی از تیراندازی مستقیم با گلوله جنگی و کشتهشدن چند نفر مخابره شد.
- شیراز: گزارشهای نگرانکنندهای از سقوط یا پرتاب چند نفر از پل معالیآباد منتشر شد؛ هنوز مشخص نیست این موارد خودکشی بوده یا ناشی از خشونت نیروهای سرکوب.
- هفشجان (چهارمحال و بختیاری): اعتراضات در سراسر شهر جریان داشت و مردم بهصورت رودررو با نیروهای نظامی درگیر شدند.
- فولادشهر (اصفهان): اعتراضات از ساعات بعدازظهر آغاز شد.
- کرمانشاه: گزارشها از فرار نیروهای سرکوب پس از هجوم مردم حکایت دارد.
- شازند (اراک): خیابانها مسدود شد و درگیری مستقیم از فاصله نزدیک در نهایت به عقبنشینی نیروهای امنیتی انجامید.
- نورآباد ممسنی، بوشهر، سمنان (سنگسر): اعتراضات شبانه گزارش شد.
دانشگاهها و مراکز درمانی
در یکی از نگرانکنندهترین گزارشها، حوالی ساعت ۲۱:۵۷، نیروهای امنیتی به خوابگاه پسرانه دانشگاه خواجه نصیر (دانش ۱ و ۲) در حکیمیه تهران حمله کردند و دانشجویان در محاصره قرار گرفتند.
همچنین گزارشهایی از حمله نیروهای نظامی به بیمارستان امام خمینی ایلام منتشر شد. بنا بر ویدئوها و شهادت کادر درمان، نیروهای مسلح وارد بیمارستان شده، تجهیزات را تخریب کردند و بیماران و پرسنل را در شرایط رعبآور قرار دادند. صدای فریاد و تخریب بهوضوح در تصاویر ضبطشده شنیده میشود.
اختلال اینترنت و واکنشهای جهانی
در ساعات عصر و شب، اینترنت در برخی مناطق ایران بهطور کامل یا مقطعی قطع شد و انتقال لحظهای اخبار با اختلال جدی مواجه گردید.
در همین حال، ایرانیان خارج از کشور در آمریکا و اروپا با برگزاری تجمعهایی همزمان، تلاش کردند صدای اعتراضات داخل ایران را به افکار عمومی جهان منتقل کنند.
جمعبندی
آنچه در یکشنبه ۱۴ دی رخ داد، صرفاً مجموعهای از اعتراضات پراکنده نبود؛ بلکه نشانهای از یک ناآرامی سراسری با دامنه جغرافیایی گسترده، حضور پررنگ مردم، واکنش سختگیرانه نیروهای امنیتی و همزمانی کمسابقه میان فضای مجازی، خیابان و افکار عمومی جهانی بود. قطع اینترنت، حمله به دانشگاهها و حتی مراکز درمانی، ابعاد نگرانکنندهای از نحوه مواجهه حاکمیت با اعتراضات را برجسته کرد؛ رخدادهایی که پیامدهای آن فراتر از یک روز و یک تاریخ خواهد بود.