پیتر ماگیار، رهبر حزب اپوزیسیون «تیسا»، در انتخاباتی تاریخی با کسب اکثریت دوسوم پارلمان، به ۱۶ سال حکومت ویکتور اوربان پایان داد؛ تحولی که نه فقط موازنه قدرت در بوداپست، بلکه جایگاه مجارستان در اتحادیه اروپا، بازارهای مالی و آرایش سیاسی راست افراطی در اروپا را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
در یکی از مهمترین تحولات سیاسی سالهای اخیر اروپا، حزب اپوزیسیون «تیسا» به رهبری پیتر ماگیار در انتخابات پارلمانی مجارستان پیروز شد و به ۱۶ سال زمامداری ویکتور اوربان پایان داد. بر اساس نتایج نزدیک به نهایی، تیسا ۱۳۷ تا ۱۳۸ کرسی از مجموع ۱۹۹ کرسی پارلمان را به دست آورده و در نتیجه، اکثریت دوسوم را کسب کرده است؛ اکثریتی که به این حزب امکان میدهد قوانین کلیدی دوران اوربان را تغییر دهد و حتی به اصلاح قانون اساسی دست بزند. اوربان نیز ساعاتی پس از روشن شدن نتیجه، شکست را پذیرفت و آن را نتیجهای «دردناک اما بیابهام» خواند.
پیروزی ماگیار فقط یک جابهجایی قدرت در بوداپست نیست، بلکه میتواند جهتگیری داخلی و خارجی مجارستان را نیز دگرگون کند. ماگیار که از دل ساختار سابق حاکم برخاست و سپس به منتقد سرسخت فیدس تبدیل شد، در کارزار انتخاباتی خود وعده داده بود مبارزه با فساد را در اولویت قرار دهد، برای پیوستن مجارستان به دادستانی اروپایی اقدام کند، رابطه با اتحادیه اروپا را ترمیم کند و وابستگی کشور به انرژی روسیه را تا سال ۲۰۳۵ کاهش دهد. او در عین حال کوشیده است بخشی از رأیدهندگان محافظهکار را نیز حفظ کند؛ از جمله با مخالفت با سهمیهبندی مهاجران در اتحادیه اروپا و با احتیاط نسبت به عضویت شتابزده اوکراین در اتحادیه.
بازارها نیز بلافاصله به این تحول واکنش مثبت نشان دادند. خبرگزاری رویترز گزارش داده که فورینت مجارستان پس از شکست اوربان تا نزدیکی بالاترین سطح خود در نزدیک به سه سال اخیر در برابر یورو جهش کرد. این واکنش بهدلیل افزایش امیدها به آزاد شدن حدود ۱۸ میلیارد یورو از منابع مسدودشده اتحادیه اروپا و نیز انتظار برای کاهش تنش میان بوداپست و بروکسل بوده است. برخی تحلیلگران مالی همچنین این پیروزی را زمینهساز گذار نرمتر قدرت و حتی هموارتر شدن مسیر مجارستان برای نزدیک شدن به معیارهای ورود به منطقه یورو دانستهاند.
این انتخابات با مشارکت بیسابقه نزدیک به ۸۰ درصد برگزار شد و بسیاری از ناظران آن را همهپرسی علیه مدل سیاسی اوربان توصیف کردند؛ مدلی که طی سالهای گذشته با تضعیف موازنه قوا، محدود کردن نهادهای مستقل، فشار بر رسانهها و تمرکز قدرت، مجارستان را از مسیر متعارف دموکراسی لیبرال اروپا دور کرده بود. رسانههای بینالمللی همچنین بر نقش مهم رأیدهندگان جوان، بسیج گسترده در شهرها و حتی نفوذ تیسا به برخی مناطق روستایی که زمانی پایگاه سنتی فیدس بود، تأکید کردهاند.
بازتاب جهانی این نتیجه نیز فوری بود. رهبران اروپایی از جمله اورزولا فندرلاین، امانوئل مکرون، فردریش مرتس، دونالد توسک و پدرو سانچز از پیروزی ماگیار استقبال کردند و آن را نشانه بازگشت مجارستان به مسیر اروپایی دانستند. در مقابل، این شکست برای جریان راست افراطی و پوپولیست در اروپا و حتی متحدان اوربان در آمریکا، ضربهای نمادین تلقی شده است؛ بهویژه آنکه اوربان در سالهای اخیر به یکی از مهمترین الگوهای راست ملیگرا در غرب بدل شده بود.
با این همه، بسیاری از تحلیلگران هشدار میدهند که تغییر در مجارستان نه سریع خواهد بود و نه آسان. شبکه نفوذ حزب فیدس در دستگاه اداری، رسانهها، اقتصاد و بخشهایی از ساختار قضایی طی ۱۶ سال گذشته چنان گسترش یافته که حتی با وجود پیروزی بزرگ تیسا، بازسازی نهادها و بازگرداندن توازن قدرت زمانبر و پرهزینه خواهد بود. با این حال، آنچه اکنون روشن شده این است که رأیدهندگان مجارستان، دستکم در این انتخابات، به مدل سیاسی اوربان «نه» گفتهاند.