در پی حملات موشکی حوثیهای یمن به فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض، سه شهروند عربستان سعودی، از جمله یک خلبان شرکت هواپیمایی سعودیا، کشته و شماری دیگر زخمی شدند. این حملات که به تأسیسات فرودگاهی و یک هواپیمای مسافربری آسیب رساند، موجب لغو شمار زیادی از پروازهای بینالمللی شد. این رویداد در حالی رخ داده است که مقامهای جمهوری اسلامی پیشتر درباره ایجاد محدودیت برای پروازهای کشورهای منطقه هشدار داده بودند.
کوردانه ـ جمعه ۱۷ مهر ۱۴۰۵
سازمان هواپیمایی کشوری عربستان سعودی روز جمعه ۱۷ مهر (۹ اکتبر ۲۰۲۶) اعلام کرد که در دو حمله به فرودگاه بینالمللی ملک خالد در ریاض، سه شهروند سعودی کشته و شماری از شهروندان سعودی و اتباع خارجی زخمی شدهاند.
به گزارش خبرگزاریهای رویترز و آسوشیتدپرس، این حملات روز پنجشنبه ۱۶ مهر انجام شد و خساراتی به تأسیسات فرودگاهی و یکی از هواپیماهای شرکت هواپیمایی سعودیا وارد کرد. حوثیهای یمن، گروه مسلح مورد حمایت جمهوری اسلامی ایران، مسئولیت حمله به فرودگاه را بر عهده گرفتهاند.
شرکت هواپیمایی سعودیا در بیانیهای جداگانه کشتهشدن کاپیتان حمود علی الکثیری (Hamoud Ali Alkalthami)، از خلبانان این شرکت، را تأیید کرد.
این شرکت اعلام کرد یکی از هواپیماهای مسافربری آن هنگام توقف روی زمین هدف قرار گرفته و آسیب دیده است، اما در زمان حمله هیچ مسافری داخل هواپیما حضور نداشته است.
شرکت سعودیا همچنین از فعالشدن برنامههای واکنش اضطراری و همکاری با نهادهای مسئول برای رسیدگی به پیامدهای حمله خبر داد.
بر اساس اعلام سازمان هواپیمایی عربستان، حمله نخست تأسیسات فرودگاه را هدف قرار داد و حمله دوم به یکی از هواپیماهای شرکت سعودیا آسیب رساند. مجروحان این حملات، که جراحات آنان از خفیف تا شدید گزارش شده، برای دریافت خدمات درمانی منتقل شدهاند.
مقامهای سعودی اعلام کردند فعالیت فرودگاه پس از وقفه ناشی از حملات از سر گرفته شده و تردد هوایی به وضعیت عادی بازگشته است. با این حال، اختلال در پروازهای برخی شرکتهای بینالمللی همچنان ادامه دارد.
تعلیق پروازهای بینالمللی و افزایش نگرانیهای امنیتی
به گزارش رویترز، گروه هواپیمایی لوفتهانزا در واکنش به تحولات امنیتی منطقه، پروازهای خود به ریاض را تا ۱۶ اکتبر تعلیق کرده است.
شرکتهای هواپیمایی هندی، از جمله ایر ایندیا، ایندیگو و آکاسا ایر نیز پروازهای خود به پایتخت عربستان را بهطور موقت متوقف کردهاند.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، شرکت ایندیگو پروازهای خود را تا ۹ اکتبر و ایر ایندیا و آکاسا ایر تا ۱۰ اکتبر لغو کردهاند.
دادههای شرکتهای رهگیری پرواز نیز نشان میدهد حملات اخیر موجب لغو شمار قابلتوجهی از پروازهای ورودی و خروجی فرودگاه ریاض شده است.
همزمان، آژانس ایمنی هوانوردی اتحادیه اروپا نسبت به افزایش خطرات پرواز در حریم هوایی عربستان هشدار داده است. حملات موشکی و پهپادی، فعالیت سامانههای پدافند هوایی و احتمال سقوط بقایای موشکها از جمله تهدیدهایی هستند که امنیت هواپیماهای غیرنظامی را با خطر مواجه میکنند.
تشدید درگیریها میان عربستان و حوثیها
حملات اخیر در شرایطی رخ داده است که درگیریهای نظامی میان نیروهای مورد حمایت عربستان و حوثیهای یمن شدت گرفته است.
حوثیها اعلام کردهاند حملات آنان به اهداف عربستان در واکنش به حمایت ریاض از عملیات نظامی نیروهای دولت بهرسمیتشناختهشده یمن انجام میشود.
در مقابل، ائتلاف نظامی به رهبری عربستان اعلام کرده است سه سکوی پرتاب موشک حوثیها را منهدم کرده و به حملات علیه غیرنظامیان پاسخ خواهد داد.
بر اساس گزارش رویترز، نیروهای سعودی همچنین مواضع حوثیها در صنعا، پایتخت یمن، را هدف حملات هوایی قرار دادهاند.
این تحولات نگرانیها درباره گسترش جنگ، امنیت پروازهای غیرنظامی و تهدید مسیرهای راهبردی تجارت و انتقال انرژی در منطقه را افزایش داده است.
یادآوری؛ تهدیدهای پیشین مقامهای جمهوری اسلامی درباره پروازهای منطقه
حملات اخیر به فرودگاه ریاض در حالی صورت میگیرد که مقامهای ارشد جمهوری اسلامی ایران پیشتر، در واکنش به محدودیتهای اعمالشده علیه پرواز شرکتهای هواپیمایی ایرانی، هشدارهایی درباره فعالیت فرودگاههای کشورهای همسایه مطرح کرده بودند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی، روز چهارشنبه اول مهر در گفتوگویی تلویزیونی به کشورهای منطقه هشدار داده بود:
«اگر نگذارند هواپیماهای ایران سفر کنند، فرودگاههای آنان هم نمیتوانند پرواز داشته باشند.»
او این هشدار را در واکنش به همکاری احتمالی کشورهای منطقه با آمریکا برای محدودکردن فعالیت شرکتهای هواپیمایی ایرانی مطرح کرده بود.
محمد مخبر، مشاور و دستیار رهبر جمهوری اسلامی، نیز روز جمعه سوم مهر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت:
«پرواز در منطقه یا برای همه آزاد است، یا برای هیچکس.»
او همچنین تأکید کرد:
«اگر ایران امکان پرواز و دریافت خدمات فرودگاهی نداشته باشد، هیچ کشوری در منطقه هم این امکان را نخواهد داشت.»
با این حال، دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی روز شنبه چهارم مهر با انتشار اطلاعیهای، قصد تهران برای مقابلهبهمثل نظامی در واکنش به محدودیتهای هوایی را تکذیب کرد.
در این اطلاعیه آمده است که جمهوری اسلامی همچنان در حال مذاکره با کشورهای مربوط برای رفع محدودیتهای پروازی است و در صورت ضرورت، ممکن است از راهکارهای غیرنظامی برای مقابلهبهمثل استفاده کند.
هرچند حملات حوثیها و تهدیدهای پیشین مقامهای جمهوری اسلامی در بستر تنشهای منطقهای رخ دادهاند، تاکنون شواهد مستقلی منتشر نشده است که نشان دهد حمله مشخص روز پنجشنبه به فرودگاه ریاض به دستور مستقیم تهران یا در اجرای آن تهدیدها انجام شده است.
حملات به زیرساختهای هوانوردی غیرنظامی، علاوه بر تهدید جان مسافران و کارکنان فرودگاهها، خطر گسترش ناامنی در منطقه و اختلال در شبکه حملونقل بینالمللی را افزایش داده است.
